Mga Diskurso ni Doy

Damaged INSTITUTION

2011-11-19T19:04:00.000-08:00

-doy

Sa loob lamang ng dalawa't kalahating dekada (2 1/2 decade), 3 tiwaling pangulo na (diktadurang Marcos, Erap Estrada at GMA) ang naibabagsak sa poder ng kapangyarihan. Kung susumahin, ang tanong ng marami, ganap na bang matatag ang sistema ng hustisya at demokratikong institusyon sa bansa? Ano man ang opinyon ng iba't-ibang grupo, ang realidad, nananatiling mailap pa rin ang katarungang panlipunan sa isang bansang kung turingan ay mahirap pa sa daga.

Alam na natin ang kabuuang itinakbo ng mga pangyayari; mula sa TRO, St Lukes Gen Hospital, flight booking, arrest warrant hanggang nai-booked at nag-piano sa detensyon ang dating Pangulo at kasalukuyang Kinatawan ng 2nd district Pampanga na si Gloria Macapagal Arroyo. Dahil sa kasong electoral sabotage, ang Pilipinas ay nakaligtas daw sa isang Constitutional Crisis. (Editorial caricature, courtesy of http://www.abante-tonite.com/issue/nov2011/editorial.htm)

Sa halos apat na araw (last week) na mga kaganapang politikal, ayon kay Atty Topacio, isa sa mga legal counsel ng mga Arroyo, "kung baga sa labanang Pacquiao– Marquez, nakuha namin ang early part ng rounds, subalit, sa dulo na-TKO kami."

Ang kulang sa GMA camp, wala siyang suporta na nagmumula sa grassroot, mga political movements, mga aktibista at malaking bilang ng civil society na dekada ng nananawagan ng pagbabago at hustisya. "Mob rule" ang tingin ni GMA sa kilusan ng mamamayan at people power. Maliban sa halos mayorya ng mga mahistrado sa Korte Suprema, ang political base ni GMA ay nagconcentrate lamang sa ilang traditional na pulitiko, dati niyang gabinete, ilang Generals sa AFP, mainstream media at bishop na di naman gaanong nakaporma sa kasagsagan ng labanang politikal nung nakaraang Linggo. Marami sa kanila ay dumistansya at nanahimik na lamang.

Ang bigat ng suliranin ngayon ni SC Chief Justice Corona. Ang mamamayan at ang mundo ay nagmomonitor sa bawat galaw ng Supreme Court. Paano nila muling maibabalik ang pagtitiwala at credibility ng Korte Suprema, kung saan may 8 appointee si GMA at siya mismo ngayon ay nakaditini't naiipit sa kasong PANANABOTAHE (pananalaula ng demokrasya) sa HALALAN?

Dahil sa TRO at iba pang kontrobersyal na mga desisyon, "nabahiran ng putik ang SC, the damage is done ika nga at mukhang first time ito sa kasaysayan ng SC sa Pilipinas." (Left Photo: Supreme Court, courtesy of supreme_court_PIC.jpg)

Una, pwedeng i-gag order o tanggalin na sa pwesto bilang spokeperson ng SC si Midas Marquez, "sakripisyong mag-bitiw" bilang Chief Justice si Corona o magresigned en-massed ang mga tukoy na 7 Arroyo loyalist na justices at maghalal ng bagong Chief Justice? Pangalawa, imintina't walang pagbabago sa katangian at composition ng mga mahistrado sa SC o status quo at ituloy ang pakikipag-komprontasyon sa Pnoy administrasyon?

Kung sa pangalawa at mukhang ito ang scenario, delikading at mapanganib, sapagkat ang public opinion ng populasyon ay wala sa kanila at malakas ang sintiemento ng mamamayan laban sa korupsyon, katiwalian at mahirap makipag-away sa isang administrasyon na may mataas ang credibility at satisfaction rating, mga datos na inilalabas kamakailan lang ng Pulse Asia at SWS.

Hindi maitatangging nabahiran ng kulay ang 1 (Chief Justice Corona) at 7 iba pang mahistrado ng SC, ang mapanganib at ang TRAHEDYA ay kung mababahiran ang buong INSTITUTION, damay ang katatagan ng estado, ang sistema ng hustisya at ang 2 pang sangay ng gubyerno (Legislative at Executive).
-doy

“Military madness, military adventurism”

2011-10-21T21:50:00.000-07:00

Doy
Dahil sa tragic incidence sa Basilan at Zamboanga Sibugay, "bad word sa marami ngayon ang peace process at peace talks." Ikinukumpara pa ngayon ang naging aksyon ni Erap na siyang dumurog daw sa MILF at sa mga pinagkukutaan nito sa desisyon ni Pnoy na isa-isang tabi ang mungkahing "all out war" sa muslim Mindanao.

Pumapangalawa sa buong mundo sa pinakamatagal na internal conflict ang muslim Mindanao; sinasabing "mayroong tatlong all out war na ang naisagawa ng gubyerno mula sa panahon ni Marcos hanggang kay Erap at makatatlong beses na rin daw na kahalintulad na trahedyang kinasapitan ng tropang militar sa kamay ng rebeldeng Moro sa Al-Barkah, Basilan." (Evacuees in Mindanao...photo courtesy of zamboangajournal.blogspot.com)

Sa isang command conference kahapon, imbis na kunsintihin, nalagay sa alanganin ang ilang matataas na opisyal Phil Army-SF na-involved sa palpak na "test mission," lapses, utak pulbura at military adventurism. Ginamit pa ng grupo nila Chiz Escudero, Lacson, Bongbong Marcos, GMA loyalist at Binay ang isyu kasabwat ang mainstream MEDIA para upakan ang peace process ni Pnoy at makaporma sa 2013-2016 election.

Kung sakaling maipatupad ang all out war, mukhang hindi kakayanin, hindi napapanahon, mataas ang human cost at wala itong kapana-panalo. Apat na probinsya sa ARMM ang posibleng maging sentro ng madugong labanan, aasahan ang mahigit libong civilian at ilang bilang ng mga combatant sa magkabilang panig ang posibleng casualties. “Humanitarian crisis" muli ang ating masasaksihan, mas singlupit sa bagyong Ondoy at Pedring. Aasahan ang senaryong may isang milyon mamamayan (internal refugees) ang madi-displaced, di mabilang na mga paaralan, kabahayan at Mosque ang maa-abo bilang mga collateral damages. Aasahan din na parehong magmamayabang na sila'y nananalo at walang aaming natatalo sa labanan.

Walang dudang mai-interntionalized ang all out war, meaning pupulutanin ito ng Al Jazeera, BBC at CNN. Maliban sa International Red Cross, muling eeksena ang European Commision (EU), United Nation, organization of Islamic Conference (OIC) at iba't-ibang local at international NGOs sa humanitarian catasthrope na ibubunga nito. Kung may dalawang-daang milyon piso kada araw (P200.0 milyon / araw x 60 days) ang gastos sa limited military operation, aabot sa labing-dalawang billyon piso (P12.0 billion) ang mawawaldas na salapi't resources ng gubyerno. (left photo: 500000 internal refugees from the conflict courtesy of midfield.wordpress.com / waiting‑for‑peace‑montage.jpg)

Mula sa positional at conventional warfare, nagshift sa guerrilla warfare ang MILF. Malawak ang kalupaan na maiikutan na maaring magsilbing maniubrahan sa atakeng militar, kontra-depensa at atrasan. May 2.0 milyong muslim (ilang doble ang laki ng bilang kaysa sa Palestino sa Gaza Strip at West Bank) ang maaring languyan at handang prumotekta sa sonang guerilla ng rebeldeng Moro.

Hindi maiiwasang lumabag sa protocol ng Geneva Convention at karapatang pantao ang military. Hindi na uubra ang “Low Intensity Conflict at devide and rule tactics” ng AFP (para-military unit/Cafgu) sapagkat halos lahat ng mga tao sa komunidad, kundi man kamag-anak ay malapit sa pananampalatayang muslim. Ito ang kasaysayaan kung bakit hindi nagupo ng Kolonyalistang Kastila at Amerika ang insureksyong Moro may ilang siglo na ang nakalipas.

Ano ang nasa likud at tunay na pakay kung bakit paulit-ulit (cycle of violence) at hindi natututo’t walang kapaguran sa gera ang ilan sa ating mga kasundaluhan? Ito ba'y para protektahan ang Constitution, ng bawat pulgada (inches) ng ating teritoryo o proteksyunan ang mga angking iligal na yaman ng mga maimpluwensya't makapangyarihan. Ito ba'y para sa kabayanihan, para sa mabilisang promosyong militar o isang lantay na "military madness at adventurism?" ("Military Madness" - anti-Vietnam War popular hit song ng Crosby Still Nash & Young - CNS & Y at "Wala ng tao sa Sta Filomena" ni Joey Ayala nung dekada 80s sa Mindanao)

Ganito ang assessment at sinasabi ngayon ng British at US army officers sa iligal na panloloob sa Afghanistan at Iraq. “Walang kapana-panalo ang gera at habang lumalaon, lalo lamang lumalakas at nag-iintensify ang mapanlabang diwa ng mapagpalayang pwersang muslim. Hindi na makakayanan ang isang military solution, kailangang daanin sa peaceful nego at political solution.” (Photo: si Pnoy at Murad sa Tokyo Japan)

Tama si Pnoy sa kanyang paninindigang ituloy ang peace process at tigil putukan. Anya, "walang kahihinatnan ang all out war, “wala itong magandang maidudulot, walang nananalo, talunan lahat, lalo lamang makapagpapa-alab ng damdamin at sigalot ang gera. Sa kabila ng masidhing krisis sa pananalapi, lalo lamang malulugmuk sa kumunoy ng kahirapan ang bansa.” Kung baga, "hearths and minds” ang susi sa labanan at kung sino ang makakapag-provide ng tunay na awtonomiya, self-governance at pagpapasya sa sarili, siya ang panalo.
-doy

"Force Evacuation and Man-made Calamities"

2011-10-06T03:57:00.000-07:00

o

Sa layuning maminimized daw ang casualty (zero casualty) sa tuwing may dilubyo’t kalamidad, “force evacuation” ang nakikitang shortcut na solusyon ng mga pulitiko. Mas nakatuon ang naturang hakbangin sa kung paano lulunasan ang epekto, mitigation at wala sa balangkas ng preperasyon, partisipasyon at epektibong pagpaplano. Parang gustong palabasin na ang mamamayan ang salarin at dapat sisihin sa paglobo at paglaki ng casualties.

Bakit ayaw magsilikas ang mga tao sa kani-kanilang bahay at pamayanan sa kabila ng vulnerabilities sa panganib? Simpleng pasaway lang ba o masyadong komplikado at baka magboomerang sa mukha ng mga pulitiko ang dahilan? Sino ba ang tunay na salarin sa palagiang sakuna't trahedya? May makatotohanang patakaran ba, partnership and consultation sa mamamayan, may paghahanda at planado ba ang naturang aksyon o ito'y "lantay na ura-urada at bara-bara bay" na pagkilos ng gubyerno? (Photo courtesy of SKNVibes | Aid rushed to Philippine flood victims / sknvibes.com)

May "CLIMATE CHANGE" o wala, bagyuhin at disaster’s prone areas, at nasa ring of fire sa PASIPIKO (kasama ang mahigit 20 bansa) ang ating bansa. Kung baga, naging bahagi na ng buhay ng ating mga ninuno at kasaysayan ang sakuna. Ang Pampanga ay galing sa salitang PAMPANG (Pampanga River Delta) at ang Tagalog ay Taga-ILOG (Pasig River-Laguna de Bay). Dahil sa palagiang lubog sa baha ang mga pamayanan, imiikot ang takbo ng pamumuhay at naiigpawan ito sa pamamagitan ng "BALANGAY." (see photo below)

Mabentang "raket ngayon (project proposals) ng mga matatalino" at mga institutions (GO / NGOs) for foreign funding purposes ang climate change." Bagamat totoo ang "penomenom ng climate change," mahirap tanggapin na walang ugnayan ang kapabayaan sa paglala ng sakuna at trahedya. Naniniwala ang marami na ang “pagbabalikwas ng kalikasan laban sa mga nagsamantala ay palatandaang may pananagutan ang tao sa mga sakuna't trahedya at wasto lamang na sila'y managot.”

Bilyong piso taun-taon ang damage perwisyo sa ari-arian, infra at buhay. Pangatlo tayo sa pinakamapanganib at bisitahin ng kalamidad sa mundo. Ang nakakapanglupaypay, kung sa mitigation ang pag-uusapan, bakit namiminimized ng ibang bansa (Japan, Taiwan, China, US, Mexico, Cuba, Iceland, Chile at Australia) ang casualties at trahedya kung ikukumpara sa mga mahihinang bansang tulad ng Pilipinas?
(1 Vanuatu 32.00; 2 Tonga 29.08; 3 Philippines 24.32; 4 Solomon Islands 23.51; 5 Guatemala 20.88; 6 Bangladesh 17.45; 7 Timor-Leste 17.45; 8 Costa Rica 16.74; 9 Cambodia 16.58; 10 El Salvador 16.49; 11 Nicaragua 15.74 ; 12 Papua New Guinea 15.45 ; 13 Madagascar 14.46 ; 14 Brunei Darussalam 14.08 ; 15 Afghanistan 14.06.)

Ang paulit-ulit na senaryo ng kawalan ng kakayahan at paghahanda ay resulta lamang ng deka- dekadang "pananalaula ng kalikasan, mismanagement, bad governance, dependency at dis-empowerment." Ang isyu ng "hindi natututo" ay maihahalintulad natin sa trahedya ng OFW sa mapanganib na lugar sa Gitnang Silangan, informal sector at vote buying sa panahon ng election, pork barrel, weteng at pangungurakot, mga dahilan kung bakit mahirap paniwalaang "may malasakit, makabayan, may pagmamahal at kalinga" ang mga pulitiko. (Editorial cartoon, courtesy of;http://www.abante-tonite.com/issue/mar1411/editorial.htm)

Nakakadis-empower sa mamamayan ang palagiang "pala-asa, may tulong na parating at may mauutangan." Mas nakatuon sa pagiging re-active, imbis na pro-active approached, "relief oriented, bayani effect at photo ops na intervention sa mga sakuna at dilubyo." Kung ipatutupad ang force evacuation, para na ring sinasabing laos na at hindi na uso ang prinsipyong “ang sama-sama at lakas ng mamamayan" at ibalik na muli ang kamay na bakal at pamumuwersa.

Malaking bagay kung maipapakita ng mga lider pulitiko na may maayos, seryoso, may patakaran, batas, may paghahanda at epektibong planong nakabase sa komunidad at pinupuntirya ang sitwasyong patuloy na nakakalbo ang ating kagubatan, baradong mga daluyan ng mga waterways, masisibang real estate developers, quarrying at mining, zoning ordinance at patuloy na paggamit ng plastic.

Dubladong trahedya ang kakaharapin ng ating bayan sa force evacuation. Trahedya sa kawalan ng paghahanda at plano, trahedya pa rin sa pagharap sa solusyon. Kung kakatwang ipatutupad ang force evacuation, para na ring inaming “failure ang Zero Casualty program” ng gubyerno.

(Barrio and barangay are used interchangeably and correspond roughly to the/ courtesy of:valoable1.webs.com)

oo

Transport Strike: “tigil pasada, barikada ng iilan"

2011-09-19T20:46:00.000-07:00

Masyadong napraning, na-over estimate, nahintakutan at full move ang gubyerno sa bantang "tigil pasada" ng Piston kahapon. Sa tindi ng media coverage, mileage exposure at husay sa propaganda campaign ng Piston, inakala ata ng mga awtoridad ang senaryong ala ARAB SPRING, people power pinoy style at “riot sa London” ang magaganap na kilos protesta kahapon.

Nandiyan ang iba't-ibang babala, pagsuspindi o kanselasyon ng prankisa, pagpapahintulot sa mga provincial bus na sagipin ang mga mai-stranded na commuters (300 bus-libreng sakay), pagsuspindi ng number coding, pagre-activate ng inter-agency operation (Oplan Grasshopper); National Capital Region Police Office (NCRPO), Armed Forces of the Philippines-National Capital Region Command (AFP-NCRCom), Land Transportation Office (LTO), LTFRB at Department of Justice (DoJ) at pagmomobilisa ng 5,000 police na kung tutuusin, mas marami pa ng limang ulit (5x) sa bilang ng mga nagpoprotesta!

Sa tingin ng Piston, sa kabila ng pananakot at pagsosolo biyahe sa pakikibaka, "tagumpay raw ang kanilang isinagawang tigil pasada.” Ayon naman sa maraming broadcast at print media at MMDA, “maliit ang impak, hindi narandaman at kakaunti ang lumahok sa kilos protesta ng maka-kaliwang National Democratic led organization."

Ang tanong ng marami, ano ba ang nangyari kahapon? “Rally, welgang bayan, tigil pasada ba o barikada ng iilan, patikim lang ba at babalik, mas marami?”

Kung ang layunin ng kilos protesta ay ma-eduka ang madlang pipol sa isyu ng langis, maaring positibo, pero kung ang hangad ay tigil pasada, iparalisa ang Metro Manila, makabig ang suporta't simpatya ng populasyon, tumaas ang leverage sa pakikipagnegosasyon at mai-roll back ang presyo ng langis, "mukhang alangan at bigo." Ang nakaka-intrigang tanong, bakit parang takot, naalibadbaran at walang tiwala ang FEJODAP, ACTO, PASANG MASDA, 1-UTAK at iba pang moderate transport organization sa Piston?

Nagsimula pa nung dekada 70s at pinabongga ng Diliman Commune ang laban sa oil price hike. Mapagpakumbaba at nagkakaisa noon ang hanay, mataas ang moral ng mga aktibista, mainit ang suporta at simpatya ng mamamayan at ini-express ito sa pamamagitan ng "palakpak, pag-aabot ng kaunting barya, pamimigay ng pagkain at maiinom tubig."

May apat na dekada ang labanan sa langis at mukhang malayo na ang narating ng mundo; diktadurang Marcos noon at administrasyong Pnoy ngayon, may 4,000 pinoy (OFW) ang lumilikas araw-araw, nag-iiba ang political terrain sa Arab countries, bumagsak ang Berlin Wall at 9/11, patuloy ang paghina ng US, OPEC at nag-iiba ang katangian ng oil Cartel, lumakas at under-attack ang Globalization-WTO, bumabawi ang maliliit na Estado, maraming estado ang naniniwala sa nuclear energy, at higit sa lahat, ilan taon na lang ang itatagal ng fossil fuel.

Above photo: PROTEST PLANKING. A police officer tries to dissuade protesters from carrying on their "planking" blocking briefly the traffic at ,,,,... to support calls for a nationwide "transport holiday". Courtesy :AP/Photo/Bullit Marquez: http://newsinfo.inquirer.net/61483/%E2%80%98die-ins%E2%80%99-yesterday-%E2%80%98planking%E2%80%99-today
doy

Edsa Skyway?

2011-09-13T22:54:00.000-07:00

Totoong karumaldumal na ang kalalagayan ng 12 lane - 24 kilometrong haba ng Edsa, maging sa kabuuan ng Kalakhang Manila. May tatlong daang libong sasakyan (300,000 private/public vehicle) ang dumadaan araw-araw at "itinuturing isa sa pinakamataas in terms of volume ng sasakyan 'di lang sa Pilipinas bagkus sa buong mundo" ang Edsa. (Left photo: Edsa and MRT 3)

Sa loob ng ilang dekadang pag-eexperimento ng MMDA, nabigong maresolba nito ang traffic sa Edsa, maging sa halos lahat ng estratehikong lansangan sa Metro Manila. Sa kabila ng paglalagay ng daang-bilyong pisong fly-over, underpass/overpass, skyway, road widening, Odd-Even scheme, u-turn slot, yellow lane-bus separator, bus-tagging, idagdag pa ang "nakakamolestya't sardinas" na MRT 3 at dekadang LRT 1, hindi ganap na naaresto ang halos tatlong dekadang ala-parking lot traffic sa Edsa at iba pang lansangan sa Metro Manila. Ang lumalabas, lumalala pa!

May mahigit $2.0 bilyong (P88.0 bilyon) kada taon o P300.0 milyon kada araw na katumbas na halaga’t pinsala ang nasasayang (in terms of business-productivity, daloy ng produkto, turismo at hospitalization) dulot ng "poorly planned infrastructure" at "teribleng inefficient public transport system."

Skyway sa Edsa, pattern sa Shanghai, China raw ang solusyon. Ayon sa Dept of Public Works and Highway (DPWH), sa "bagong EDSA," isang skyway o tunnel mula Roxas Blvd hanggang Balintawak na nagkakahalaga ng P30.0-50.0 bilyon ang maaring simulan. Ang "tunnel"na pattern sa Kuala Lumpur, Malaysia ay pangontra raw sa traffic at baha tuwing umuulan. Tinatayang matatapos sa loob ng termino ng administrasyon ni Pnoy ang skyway.

Ayon kay Sen Drilon, "kinukunsidera ang official development assistance (ODA) mula sa Japan International Cooperation Agency (JICA) or mula sa private sector - PPP (private, public partnership) para pondohan ang naturang proyekto," meaning, mangungutang at mamamalimos muli.

Sa unang tingin, maganda at nakaka-exite ang skyway, maliban sa maiibsan ang traffic, massive infra projects na makakapag-generate ng trabaho, magpapasigla pa raw ito ng ekonomya. Kaya lang, parang kulang sa pagsusuri at hindi pinag-iisipan ng mga naturingang "traffic czar" ng MMDA at mga "henyong engineers" ng DPWH ang tunay na sitwasyon. Sa laki ng volume at nadaragdagan sasakyan araw-araw (2.5 million-Metro Manila), nakabalagbag na dambuhalang Mall at kaliwa't kanang condo, walang dudang wa-epek at mauulit lamang ang problema.

Ayon sa mga experto, may mahigit P500.0 bilyon salapi sa GSIS, SSS at bilyung pisong koleksyon taun-taon sa Road User's Tax ang maaring pagkunang pondo na di mangangailangan mangutang at mamalimos sa mga dayuhan. Pangalawa, long term solution, brainstorming ng mga alternatives, re-framing, re-engineering para sa isang Metro Manila Strat Devt Plan with Southern and Central Luzon inclusion; isang efficient mass transport system na "integrated, sustainable, comprehensive urban renewal progmam," ang kailangan.

Maaring pag-aralan at ibalik ang TRANVIA (street car)na naging popular means of transportation sa Manila bago ang WW II-19th century na patok hanggang ngayon sa San Francisco, USA, Hongkong at karaniwang pangitain sa mga progresibong lunsod sa Europa at South Amerika (Spanish, Belgian, Danish and German cities, Amsterdam, Milan, Lisbon, Oslo, Istambul, Belgrade, Prague, Helsingki, Budafest, Buenos Aires, Argentina). Isa rin sa dinidevelop na alternative ang Automated Guideway Transport System - Monorail ng Dept fo Science and Technology (DOST). (left photo: Modern Tranvia sa Spain)

Hindi hamak na mas "matipid at environment friendly" ang TRANVIA at MONORAIL kung ikukumpara sa skyway o tunnel na makapagkocontribute lamang ng polusyon, dependency sa carbon - fossil fuel at makasisira sa urban landscape ng Kalakhang Manila.

Ipriority ang nakakabilib na proyektong MONORAIL ng DOST na naka-iskedyul ng i-pilot test sa UP Diliman at agarang ipatupad sa 7 strategic na lansangan sa Metro Manila, Cebu at Baguio. Mas mahalaga ang kalusugan, isang fresh air na masisinghot ang mga tao, isang lansangang punung-puno ng halaman, kaika-ikayang lakaran at bisekletahin (bicycle lane). Hindi na natututo.

Below Photos: Automated Guideway Transit (AGT) is the first Filipino-built......courtesy of dost‑300x223.jpg
Escolta Tranvia, courtesy of Philippines, Circa 1900s: http://magnakultura.multiply.com/photos/album/19

SUBSTATE, ARMM and CLAN WAR

2011-08-25T06:38:00.000-07:00

Bagamat ni-reject na ng MILF and isinumiti ng gubyerno na “autonomy framework” proposal sa pagbubukas ng usapan pangkapayapaan na ginanap sa Kuala Lumpur, Malaysia kamakalawa, “hindi naman nangangahulugan na hopeless case na ang peace effort sa MILF, bukas at may posibilidad pa rin daw na magkasundo pa sa ilang mga punto at resolution.”

Kontrobersyal sa marami ang “out of the box” na pulong sa Tokyo, Japan ni Pnoy at Chairman Murad Ebrahim ng MILF. Kakaibang gesture daw ito at ipinapakitang seryoso nga ang administrasyon ni Pnoy sa PEACE TALK, political settlement at inaasam-asam na kaunlaran sa muslim Mindanao.

Kaya lang, may nagsasabing isang “pagtataksil sa bayan” ang ginawa ni Pnoy, sapagkat ang naturang rebelde ang itinuturong utak sa maraming insidente ng masaker at paglabag sa karapatang pantao sa Mindanao. Sa kabilang banda, itinuturing din ni Commander Umbra Kato ng paksyong Bangsamoro Islamic Freedom Movement na isa rin daw na "pagtataksil sa BangsaMoro ang palasukong" aksyon ni Murad Ibrahim sa gubyerno ng Pilipinas.
May nagsasabing "Estados Unidos daw ang nasa likod ng pag-uusap, bunsod na rin ng political at economic interest na mailuluwal sa Mindanao sa hinaharap." Sa mga muslim, "mas ang bansang Hapon ang may pinakamalaking taya at puhunan sa Mindanao at sila ang nagbroker sa nasabing sikretong usapan."

Bagamat "isina-isangtabi na ng MILF ang isyu ng sessession, tuloy ang laban para sa self-governance at self-determinantion. "Sa kabilang banda, nangangamba ang marami na maging maingat ang gubyerno lalo na’t sariwa pa sa isipan ang kahalintulad na secret deals na Memorandum of Agreement on Ancestral Domain (MOA-AD) na napagkayarian sa pagitan ng nakaraang administrasyon at ni Murad Ibrahim.

Substate at pagbubuwag ng inutil, huwad na awtonomiyang Autonomous Region in Muslim Mindanao (ARMM) ang hiling ng MILF. Magkatuwang daw sa kapangyarihan ang gubyerno ng Pilipipinas at MILF sa Substate. “Isang malaking insulto sa Muslim Mindanao ang pagkakatayo ng mahigit dalawang dekadang ARMM” sa dahilang sinalaula lamang ng mga nagdaang rehimen, kasabwat ang malalaking political Clan at maging ng kasalukuyang administrasyon ang ARMM Organic Act.

Sa mga pulitiko, "unconstitutional" ang SUBSTATE at mangangailangan ito ng pag-amyenda ng Constitution. Ganun pa man, nilinaw ng gubyerno na kailangan pag-usapang mabuti kung ano ang laman ng substate, sasakuping lalawigan, bayan at kapangyarihan saklaw? Kung mayroon mang traumatic na karanasan sa MOA-AD noon at SUBSTATE ngayon, ang mga kasunduan kung sakaling magtagumpay ay “magiging transparent, participatory at dadaan sa approval ng Kongreso at plebisito.”

Sa kabila ng umiinit na isyu ng awtonomiya, kahungkagan ng ARMM at substate, nakatago sa eksena at lumalala ang isyu ng Clan War. Sa mga pag-aaral na isinagawa, lumalabas na "mas mabagsik at mas laganap ang Clan War kung ikukumpara sa mga labanan ng tropang militar at MILF." Pinalilitaw na isang rebelyong moro, pero ang katotohanan, mga paksyon, tunggalian at political rivalry ng mga Clan ang may mga kagagawan. (Larawan: courtesy of 24‑clan‑(cmyk).jpg, abante.com.ph)

Ang LAND DISPUTE at konsepto ng MARATABAT (pride) sa mga muslim ang karaniwang dahilan na nagresulta ng dekadang RIDO o family feud. Mula sa maliit na petty clan war, lumaki at humantong sa isang large-scale conflict (ubusan ng lahi at matira ang matibay) na kadalasa'y sinasamantala ng ilang matataas na opisyal ng militar at rebeldeng Moro para sa kanilang kapakinabangan.

May mga miembro ng Clan na pumapaloob sa military, hindi upang magserbisyo sa gubyerno kundi upang gumanti sa isang katunggaling Clan o dili kaya’y sumimpatsa at sumapi sa MILF. Malaki ang epekto't perwisyo ng Clan War, di lamang sa gawaing paggugubyerno, maging sa delivery of basic social services. Isa sa pinakamahirap na lugar sa mundo ang mga probinsyang nasa ilalim ng ARMM.

SUBSTATE, ARMM at papel ng POLITICAL CLAN, naniniwala ang lahat na mas magiging mapagpasya at madugo ang susunod na kabanata; ang pagpapalakas ng ARMM at pagdismantle ng lahat ng PRIVATE ARMIES; ang partisipasyon ng lahat ng stakeholders sa proseso, ng mamamayan, particular ng Lumads, grupong civil society, LGUs, Ulamas, Imam at simbahan; ang pagtiyak na maipagpapatuloy ang confidence building activities, consolidation, pagpapatuloy at pagsusustini ng prosesong pangkapayapaan sa magkakabilang panig.

RIOT in ENGLAND, sanhi ng Lipunang may Sakit?

2011-08-12T05:01:00.000-07:00

Kamakailan lang, isang pinaka-engrandeng dugong bughaw na kasalan (Royal Wedding) ang naganap sa Englatera, ang Prinsipeng (Prince) si William at Kate Midleton. Sinundan ito ng kagimbal-gimbal na pangyayaring masaker na ikinasawi ng may siyamnapung (91) kabataan sa kalapit bansang Norway (host sa GRP-CPP NDF peace talk), isang maunlad na bansang tinaguriang “nagtatakwil ng karahasan” sa mundo at ngayo'y muling nagimbal ang mundo sa RIOT na naganap sa Englatera.

Ang alam ng mga Pinoy, isang bansang "masaya" (rock n roll - Beatles, Pink Floyd, Bob Geldof at football-Liberpool at Manchester United at iba pa), malinis, maunlad, mataas ang kita't antas ng pamumuhay sa Englatera. May daang-libong Pilipino at mahigit sampung milyong etniko't migrante mula sa maraming bansa (Eastern Europe, Asia, Africa) ang nagtatrabaho at naninirahan sa Englatera. (left: riots-uk-2011.jpgLondon Riots Spread Across England Into Liverpool And ....)

Una kong napanood sa AL Jazeera at BBC cable channel ang RIOT nuong nakaraang linggo. Nagsimula ang gulo nang walang awang barilin ng isang pulis ang 28 anyos na si Mark Duggan na kalahok sa isang peaceful protest sa Tottenham, may walong kilometro ang layo, north-east sa sentro ng London.

Gamit ang social networks, umani ng simpatya sa marami ang insidente at ang sumunod na kabanata, apat na araw na riot, nagmistulang WAR ZONE ang London (host sa 2012 Olympic) at tatlong iba pang malalaking Lunsod sa Englatera; lima (5) ang nasawi, ilang establisyemento't sasakyan ang sinunog at ninakawan, marami ang sugatan, may isang libo't limang-daan ang naaresto at tatlong Pinoy ang nadamay. Ayon sa ilang kolumnista, bukud sa isyu ng insidente sa Tottenham, "hindi pulitikal, hindi ideolohikal, walang malinaw na direction at adbokasiya at pawang gangsterismo, oportunista, anarkista raw ang salarin at may kagagawan."

Ayon sa mga awtoridad, "kriminalidad daw ang sanhi ng riot." Pwede, mukhang totoo, kung baga, naging bahagi na ng pang-araw-araw na takbo ng buhay sa Lunsod ang talamak na naglipanang mga goons, droga at violence sa mga urban center. Isang matingkad na halimbawa na lamang ay ang typical na asal ng "kawalang respeto at paggalang sa mga magulang at matatanda" ng kabataang lumaki sa Englatera.

Sa kabilang banda, sinasabi ng mga na-apektuhang mga komunidad sa riot na "ang budget policy" ng gubyerno ang sanhi ng kaguluhan na pinatotoo naman ng isang kabataang na-interview ng isang media, anya "you can't blame the youth for being fed up and feeling dis-enfranchized and there's nothing for them to do, because there doesn't seem anything for them - there are no jobs, nowhere for them to go, apart from hang around on street corners, so they resort to causing havoc."

Kung babalikan ang kasaysayan, hinubog ng ilan-daang taong pambubusabos, genocide, cultural at religious cleansing, banditry at pagnanakaw ng Britanya ang maraming bansa sa mundo. Bagamat ilang siglo na ang nakalipas, nananalaytay pa rin ang kakaibang pagtrato ng Brits sa mga hindi nila kadugo't kalahi (racism) at parang hindi mawala-wala ang sistemang emperyo at makabagong pyudalismo na gustong ipanumbalik ng ilang makapangyarihang elite sa Englatera.

Isa sa pinakamakapangyarihan bansa ang Englatera, pero sa kabila nito, masyadong malayo ang agwat ng mayaman at mahihirap. Kung baga, habang sobra-sobra ang karangyaan at luho ng iilan, pighati, kaapihan at marginalization ang nadarama ng nakararami. Dulot ng krisis sa pananalapi at resesyon na kumukubabaw sa Kalakhang Europe at Amerika, nagpatupad ng "austerity program o budget cuts" ang Englatera na lubhang naka-apekto sa welfare status at job generation ng bansa.

Naniniwala ang marami na may malubhang sakit ang lipunang Englatera at ito ay hindi mareresolba hangga't nagpapatuloy ang "patakarang liberalismo" na siya raw pinagmulan ng underclass citizens ng marami at pagyakap sa "materyalismo" na naka-apekto sa kultura't tradisyon, norms at istrukturang panlipunan ng bansa.

Sa atin, kung walang pagbabago, hindi malayong magkaroon din ng mababangis na riot, hindi lang simpleng riot, bagkus, may kombinasyong insureksyon at rebelyon sa mga urban center sa hinaharap, lalo na't mainit at buhay pa rin ang mga isyu't sangkap sa hanay ng informal sector at kabataang estudyante.

Zubiri and Electoral reform

2011-08-03T20:04:00.000-07:00

Bunsod ng paglitaw at pagbunyag ng mga taong may kinalaman sa malawakang dayaan nuong 2007 senatoriable election at apat (4) na taong nakabinbin "usad pagong" na election protest ni Koko Pimentel, tuluyan na ngang nagbitiw si Sen Migs Zubiri bilang miembro ng senado.

Sa kanyang privilege speech kahapon, pinanindigan niyang “hindi siya nandaya, wala siyang inutusan upang dayain ang eleksyon, dignidad ng aking pamilya ang nakasalalay, dapat parusahan ang mga may kagagawan ng electoral sabotage noong 2007 election” at pahabol na panghuli, muli siyang babalik sa senado by 2013 election.

Kung matatandaan, sa operasyong “dagdag-bawas,” binokya ng dating Comelec provincial supervisor na si Lintang Bedol, Gov Zaldy Ampatuan sa tulong ng ilang mga security officers (election return switching) ang oposisyong kinabibilangan ni Koko Pimentel na nagresulta ng pekeng pagkakapanalo ng halos lahat ng senatoriable slate ng administrasyon Arroyo. (Larawan: courtesy of;http://www.abante.com.ph/issue/aug0411/news01.htm)

Hindi kataka-takang hangaan siya ng marami sa kanyang naging gesture kahapon sa senado. Nagmula sa malaking political clan sa Mindanao at nakilala sa pagiging “spice boys” sa kongreso. "Nakabisado ni Zubiri ang wastong pustura’t katangian ng isang pulitiko na hinahanap ng maraming Pinoy."
Ang problema, sablay ang kanyang nilugarang grupo’t mga kakampi (Macapagal Arroyo), kundi man involved, nakinabang siya sa massive electoral fraud at anumang sandali, ilalabas na ang napipintong hatol ng Senate Electoral Tribunal (SET) na si Koko Pimentel nga ang tunay na nanalo, base sa ipinapakitang mahigit 200,000 botong kalamangan nito sa kanya (Zubiri).

Marami ang kahalintulad ni Migs Zubiri sa Pilipinas; sa mga kongresman, mga gobernador, mayor, sa Punong Barangay at higit sa lahat sa Malakanyang, ang kontrobersyal at malungkot na kinasapitan ni Fernando Poe Jr noong 2004 presidential election at ikinapanalo ng pekeng pangulong si GMA. The same manner, hindi rin mabilang na kahalintulad na kaso ni Coco Pimentel ang napagkaitan ng hustisya sa labanang pulitika sa bansa. (Larawan: courtesy of:Popularity matters in the Philippine election that is why, candidates, stupidlyperfect-arts.blogspot.com / villar.jpg)

Nabago man o poll automated na, nananatiling hindi parehas at madaya ang election sa Pilipinas. Sa ating kasaysayan, sinasabing "para lamang sa ELITE at makapangyarihan ang election." Bukud sa Omnibus Election Code, ang kondukta ng election campaign, ang sobrang gastos-vote buying (campaign finance) at maagang pangangampanya (early campaigning) para lamang sa "name recall, machinery bldg at kaliwa't kanang election violence (private armies) ng mga warlords at dinastiyang pulitikal," ang ilan lamang sa nagdudumilat na katotohanan.

Totoo ang kasabihang “walang natatalo at pawang nadadaya” na klima sa pulitika’t halalan sa ating bansa. Kinukwestyon na ng marami “kung tunay nga bang garantiya’t isang uri ng demokrasya ang proseso ng halalan, kung legitimate at tunay nga bang may democratic representation sila sa mamamayan (padrino–political clan) Pilipino?

Maaring kapana-panabik ang darating na 2013 midterm automated election, kaya lang, kung walang pagbabago, kung patuloy na nakabaon o well entrench ang mga ingredient ng kabulukan, trapo politics-kawalan ng tunay na partido - turncoatism-clannist, kahinaan ng demokratikong institusyon at hahayaan na lamang ito ng kasalukuyang administrasyon ni Pnoy, buluk at wala rin?

ABOLISH the Pork Barrel / PDAF

2011-07-26T05:22:00.000-07:00

Habang hinahagupit ang Luzon ng natural na kalamidad, ang bagyong Juaning, buhay at bilyung piso na naman ang damage perwisyo, sa araw-araw na takbo ng buhay, nagpapatuloy sa buong bansa ang daang bilyung pisong man-made calamity ng culture of corruption.

Katatapos lamang ng SONA ni Pnoy at muling pinagwagwagan ang intensyong durugin ang buwaya't buwitre sa pamahalaan, ang “wang-wang at itaguyod ang pantay na labanan” (level of playing field) sa gubyerno. Bagamat ilang henerasyon pa ang lalakbayin para sa "matuwid na daan; social transformation, positibong pananaw, re-orientation, rethinking at re-evaluation," magandang propaganda na rin ito ni Pnoy sa panawagan niyang pagbabago sa pulitika't lipunang Pilipino.

Ang culture of corruption sa tatlong sangay ng gubyerno lalong lalo na sa lehislatura kung saan ang kontrobersyal na usapin ng pork barrel matatagpuan ang "larawan ng kabulukan ng sistemang pulitika sa bansa." (larawan, courtesy of; leytesamardaily.net / Aquino favors pork barrel…but! President Pnoy)

Kung matatandaan, may ilang buwan ng umaaray ang maraming tongresman sa patuloy na pagkakait ng kani-kanilang pork barrel o ang “priority development Assistance fund (PDAF).” Sa kabila raw ng pagtalima sa mga requirements na hinihingi ng Department of Budget and Management (DBM), bakit tila ipinagmamaramut daw ni Sec Butch Abad ang “para raw sa kanila???”

Ayon sa mga tongresman, "nadidistorbo na raw ang economic activity at naaantala na raw ang delivery ng basic social services, tulad ng mga proyektong scholarships, medical assistance, infrastructure at iba pang mga “soft projects” na kanilang ipinangako sa kanilang mga constituencies??? Ang "pagiging oposisyon, ang pagboto nila sa impeachment complaint kay dating Ombudsman Merceditas Gutierrez at ang pagtutol sa pagpapaliban ng ARMM election ang dahilan daw ng pagka-unsyami ng pork barrel? ”

Nakatanggap na ng pork barrel ang halos kalakhan ng 285 MAMBABATAS at ang dahilang ng pagpending sa iba ay bunsod daw ng hindi pagsunod sa mga guidelines na istriktong ipinatutupad ngayon ng DBM sa SARO. Nananawagan silang “huwag idelay ang release ng pork barrel sapagkat ito raw ay lubhang makaka-apekto sa programang employment generation ng gubyerno.” May P70.0 million nakalaang pork barrel sa bawat Kongresman; P40.0 million para sa infrastructure at P30.0 million para sa health and education projects.

Dagdag pa ng ilang Tongresman, “parang hindi kompleto ang pagiging pulitiko (reason for being politician) kung walang pork barrel, sisikip ang kanilang mundo, magkakaroon ng identity crisis at parang sinasabing wala na silang gagawin kung ia-abolished ang pork barrel ? ” Kung walang pork barrel, paano nila mababayaran ang mahigit limampung milyong pisong (P50.0 million) ginastos sa vote buying nung electoral campaign?
Ang pork barrel ay isang political tools ng padrino mula sa itaas patungo sa baba at isa sa pangunahing pinagmumulan ng kurakot sa bansa (komisyon, cuts).

Marami na ang kumukwestyon sa mahigit 6 na dekadang pagpapairal ng pork barrel, kung “tunay nga ba itong nakatulong sa pagpapataas ng antas ng pamumuhay ng mga Pilipino?" Inaamin mismo ng ilang MAMBABATAS na ang “pork barrel ay nawawaldas lamang, hindi pinag-aaralan, nasasalaula, hindi naipoproseso (community-based?), non-priority, non-essential at higit sa lahat, hindi nai-coordinate sa local development council. At dahil "top-down approach," nauuwi sa disbentaheng kalagayan (dis-empowerment) ng mamamayan ang resulta.”

Kung baga, "wala sa guni-guni ng mga mambabatas na isa ito sa makakatulong sa ilang dekadang karalitaan ng mamamayan at magkaroon ng seryoso, integrated at sustainable development" sa maraming mahihirap na komunidad sa buong kapuluan.

Sa totoo lang, walang jurisdiction ang mga mambabatas na sapawan sa gawain ang sangay ng ehekutiba, ito may sa lokal (LGUs), nasyunal at ahensya ng gubyerno. Ang gumawa ng mga "patakaran (policies), batas, OVERSIGHT at mag-appropriate ng budget ang tungkulin ng MAMBABATAS at hindi ang kompetensyahin at gumampan ng gawain kahalintulad ng mga Gubernador, Mayor, pumapel bilang mga development at social worker at umaktong patron, Kasal Binyag Libing."

Catholic Bishops, nilamon ng sistema

2011-07-07T01:46:00.000-07:00

Para sa isang pangkaraniwang tao, "kung ang pulitika’t eleksyon, ang kapulisan, military, media at hustisya ay hindi nakaligtas sa buluk na sistemang padrino, ang Catholic Bishops pa kaya?" (larawan, courtesy http://www.abante.com.ph/issue/julo711/op_edit.htm)
Bagamat batid na ng mamamayan, inaasahan at matagal ng (ilang siglo) kalakaran, tumingkad at sumambulat ang kontrobersyal na kasong kinasapitan ng Catholic bishops sa kasalukuyang panahong naghahanap ng modelo, kakampi at matuwid na daan ang mga Pilipino.

Wala pang nakakatalo sa “sistemang padrino.” Wala pang matibay na batas sa kasaysayan na unti-unting sasawata sa killer virus ng buhay na patron. Bagamat hindi direktang nakikita at tago sa mata ng mamamayan, parang “invisible na kaaway” na ginagamit ng mga makapangyarihan at hanay ng mga konserbatismo ang patron upang linlangin, abusuhin at pagsamantalahan ang mamamayan.

Ang Catholic Bishops na pangunahing "nagse-set ng standard NORMs at MORALITY" ng ating lipunan ang isa sa "pinakamayaman, pinakamakapangyarihan at pinakama-impluwensyang" padrino at institution sa Pilipinas mula pa nung panahon ng pakikibaka ng ating mga bayaning si Rizal at Bonfacio hanggang sa kasalukuyan. Kaya lang, despite sa pagiging kontrabida, patuloy na tinatangkilik ng lipunan Pilipino.

Kahalintulad ng mga "siga-siga at naghaharing Duterte ng Davao, Ampatuan ng Maguindanao, Dy ng Isabela, Cojuangco ng Tarlac, Singson at Marcos ng Ilocos, Javier ng Antique at Estrada ng San Juan," mga ilang classic example ng patronage clan politics na kinikilala, itinuturing panginoon at ibinoboto" ng mamamayan sa kabila ng pang-aabuso, patuloy na karalitaan at pagsasamantala.

Ginamit ng "reyna ng patron" na si PGMA ang kamandag ng tradisyon; suhol, pabor, pwesto, konsesyon, kontrata, gratitude, regalo at pamumudmud kapalit ng suporta at pagpapatahimik sa dating critical na Catholic Bishop at ilang pumupusturang political oppositions.

Ayon sa mga sosyolohika, ang larawan ng pagiging atrasado’t makaluma ng Pilipinas na nakalikha ng matinding karalitaan at pagiging busabos sa mata ng mundo ay dulot ng ilang dekadang pamamayagpag ng sistemang padrino. Isa siya sa pangunahing dahilan kung bakit patuloy na lumalakas ang casique o political clan at Oligarkiya na nagresulta ng warlordism-private armies, parokyalismo, pagiging pala-asa ng mga tao at pribadong pakikipagrelasyong ng estado sa mga buhay na patron.

Imbis na tutulan, kinunsinte at naging kasabwat pa ang Catholic bishops sa pagpapanatili at pagpapalakas ng sistemang padrino sa bansa na lubhang naka-apekto sa paghina ng ating mga institutions. (Larawan, Butuan Bishop Juan de Dios Pueblos prays over former Pres Arroyo, courtesy of newsinfo.inquirer.net)
Ang mamahaling mga sasakyang SUV (sport utility vehicle), paghingi ng pabor at konsesyon ay sa totoo lang ay isa lamang “tip of the iceberg,” sapagkat matagal ng nakikipagsabwatan ang ilang Obispo sa Malakanyang na siya rin naman naging practice ng Vatican Church, ang lolo ng patron sa mundo.

Kung di man malamon, mahirap labanan ang sistemang padrino kung wala kang matibay na conviction at ideological foundation. Maaring mabawasan o maminimized ang padrino kung palalakasin ang mga institution lalong-lalo na ang pagsrereporma ng pulitika at eleksyon sa ating bansa.

Hindi dapat maghugas kamay na “patronage proof” ang kasalukuyang administrasyon. Kitang-kita ng mamamayan Pilipino na napaka-delikading ang landas na binabaybay ni Pnoy sa lumantad na kontrobersiyang "KKK, ang kaklase, kabarilan, kaibigan o katiwala" na ipinasok ni Pnoy sa burukrasya bilang bayad-utang sa pagkakapanalo nito nung 2010 presidential election.

Hindi tayo magtataka kung sa bandang dulo mauwi rin sa matinding iskandalo ang administrasyon ni Pnoy at danasin ang kaliwa't kanang katiwalian at demoralisasyong kinasapitan ng mga naunang tiwaling administrasyon.

365 days, “PASANG-AWA”

2011-06-30T22:23:00.000-07:00

Doy Cinco

Bagamat bumababa ang satisfaction rating, marami pa rin ang naniniwala na mukhang seryoso nga ang Pnoy administrasyon sa kampanyang tigpasin ang mga buwaya't buwitre sa bansa. Maaring sabihing "katarungan sa bayan" ang nasimulang arangkada na may "intensyong ituwid ang landas sa gawaing paggugubyerno."

Ang usapin na lang ay kung mararandaman ng mga tao ang positibong epekto ng pagpupurga't paglilinis sa mga institusyon at ahensya ng gubyerno; Ombudsman, NFA, DPWH. Comelec, AFP, GSIS, LTO, Bureau of Customs, pork barrel, LGUs at GOCC: PCSO-Pagcor, LWUA, PNCC, BCDA at higit sa lahat sa mga maanomalyang daang bilyung pisong foreign contracts - flagship programs o mga mega projects na kinangkong nung nakaraan tiwaling administrasyon.

Naging tradisyon na sa araw-araw na takbo ng buhay ng mga Pilipino ang kurakot. Sumibol bago pa ang ikalawang digmaang pandaigdig (WWII), lumala sa panahon ni Marcos at naging salot na sa panahon ng Arroyo administration. Sa kabuuang national budget, may palagiang 25% ang nakukurakot, 30% ang ibinabayad sa utang (IMF-WB) at ang natitirang 45% lamang ang tunay na napapakinabangan ng bayan (bangkarote!).

Hindi kapani-paniwalang sabihing nagkaroon na ng "transformation sa pag-uugali” ang mga tao, batay sa delivery speeched ni Nonoy Aquino sa "Ulat sa Bayan" sa Ultra, Pasig. Nananatiling malaking hamon ang realidad na "basura at mabantot ang environment" sa kalakarang pulitika at paggugubyerno sa bansa.

Sa mga academics, ang kurakot ay "isa lamang consequences, epekto ng istrukturang sistema ng padrino't angkang pulitikal" (patronage politics).
Totoong may pagkukulang at sinayang na oportunidad si Pnoy kung sana'y nagawa nitong nailatag agad ang patakarang unti-unting sasawata sa katiwalian at kabulukan ng pulitika, makapagbalangkas ng estratehiya at direksyon tungo sa kaunlaran at industrialization sa unang taon ng kanyang panunungkulan.

Maliban sa isyu ng katiwalian, sa ilang dekadang "mode of development" na ipinatupad ng mga nagdaang pangulo ng bansa mula kay Quirino, Magsaysay, Macapagal, Marcos, (GMA) Arroyo at tila hanggang sa kasalukuyang Pnoy administrasyon (50 years), marami na ang kumukwestiyon kung "tunay nga bang nakatulong sa kaunlaran at demokratisasyon ang dekadang patakarang sa pangungutang, pag-eengganyo sa dayuhang capital, pagtalima sa dikta ng dayuhang capital, lalong-lalo na ang pangongopya ng development approach (CCT-DSWD) mula sa mauunlad na bansang Mexico at Brazil?"

May mga pag-aaral na imbis na umangat ang buhay ng mga Pilipino, nakasama at naka-disempower (bansot) ang pala-asa't nakasuso sa mga banyaga, sa bansang makapangyarihan (mendicancy). Mula sa "2nd place na economic ranking sa Asia nung 1950s," napag-iwanan tayo at ito'y sa kabila ng "walang katapusang pangungutang at halos ituring panginoon ang dayuhang kapital at pahunan (direct foreign investment sa USA, EU, China at Japan). Parang sinasabing, "walang pag-unlad kung walang foreign investor??"

Mas nananaig na diskurso sa mundo ngayon ang pagpapriyoridad ng sariling panloob na resources (existing apportunities), inuuna ang sariling kakayahan, sariling kayod ng sariling mamamayan (success stories) bago kaharapin ang hamon at oryentasyong papalabas, entertainin ang papel ng taga-labas at "tulong ayuda" ng mga taga-labas.

Ano ba ang gusto at pagbabagong minimithi ng mamamayan Pilipino? Ano ang mayroon na tayo, paano magagamit at mamaximized ang mga ito tungo sa kaunlaran at pagbabago? Higit sa lahat, ano ba talaga ang tunay na sitwasyon ng bayan? Mula rito, paano ilalapat ang tatlong basihang ito upang makagawa ng PATAKARANG daang matuwid at estratehiya para sa pagbabago?

Marami ang bitin at nagsasabing kailangang magpakita ng tunay na pagbabago ang administrasyong Pnoy, pagiging role model, sakripisyo at punuan ang kakulangan. Ang malaking tanong sa ngayon ay kung kaya ba nitong isustina ang kampanya laban sa katiwalian at mga kawatan? (Larawan: Sustained Neo-liberalism in Action:2340469685_8902702f02.jp)

Saan dadalhin at saan direksyon patungo sa matuwid na landas ang Pnoy administration? Maliban sa kampanyang anti-kurakot, tila walang pagbabago't status quo sa patakarang pang-ekonomiyang landasin?
Kung tatasahin at igagrado ang achievements ng kasalukuyang administration, tulad ng marami, “pasang-awa.”

Looming Crisis, Ochoa and ARMM no-el

2011-06-10T06:21:00.000-07:00

Sa loob ng ilang Linggo lamang, tila windang ang kasalukuyang administasyon sa sunud-sunod na buhawing-gawang tao ang tumama sa ating bansa. Kung sa iba ay ayaw ng patulan ang perennial isyu ng economic crisis at “bangkaroteng kalagayan ng gubyerno,” sa marami, nakakabahala ang bagyong pambabraso ng China, ang nasalaulang hustisya (exGov Leviste), ang freedom of information (Tabuk incidence), resignation ng DOTC Sec Ping de Jesus, kaso ni Virginia Torres of LTO, smuggling, kabulukan ng edukasyon at trahedya ng ating mga lawa’t pangisdaan (fish kill). (larawan; 320 280 - Elementary and high school students scrambled to find textbooks, .. courtesy of 20060605_classroom1.jpg)

Sa loob ng isang taon, parang ang hirap paniwalaang "lameduck" o nagpapakitang pinangingibabawan siya ng kanyang mga nasa paligid at kung ano man ang isubo ng mga sentrong tumitimon ng mga factions, kahit labag sa "PEOPLE POWER principles" ng kanyang mga magulang, parang tupang masunurin ang abang presidente ng Pilipinas. Walang dudang babagsak pa ng ilang porsiento ang satisfaction rating ni Noynoy Aquino habang papalapit ang SONA (state of the nation address) sa Hulyo taong kasalukuyan.

Dalawang isyu ang dumagok sa kredibilidad ng political leadership ng Malakanyang, ang ARMM no election (NO-EL) at muling pangingibabaw ng controversial at classmate nitong si executive secretary Paquito Ochoa, ang insidenteng pagtiguk sa chief of staff at pagtalaga kay Mar Roxas sa mapanganib na gawain sa DoTC.

Hindi pa nagkasya sa pagtiguk ng ARMM election (no-el), tatangkain pang hawakan sa leeg ang itatalagang OIC na magfa-facilitate sa pagbubuwag daw ng warlordism at command votes sa loob ng dalawang taon?” Sa NO-EL at OIC, pinaniniwalaang walang ibang hangad ang palasyo kundi ang "agawin ang command votes mula sa mga kaaway sa pulitika, kontrolin ang bilyong pisong budget taun-taon ng ARMM, siguraduhin ang 2013 midterm election, palakasin ang makinarya at maghanda sa 2016 presidential election."

Sa paniwalang nabugbog sarado at nanghihina na, mabilis na nakabawi ang grupo ni Ochoa at tila na-outsmart pa nito ang grupo ng mga partidista at "advocates ng reform agenda." Kung sa bagay, iba na rin ang usapan kung ika’y malapit sa kusina, pangunahing nakapag-ambag ng bilyung pisong pondong pangkampanya (2010 presidential election) at personal na kaututang dila ni Noynoy Aquino. (larawan: 220 154 - MANILA, Philippines - Executive Sec Ochoa and Mar Roxas / gobonggo.com)

Sino ang maniniwalang magiging unfair sa sarili (administrative order - AO) at hahayaang lumakas ang mahigpit nitong katunggali sa kapangyarihan sa katauhan ni Mar Roxas, na bubura sa kanyang pagkatao bilang "little president."? Kung babalikan, bago pumutok ang isyu ng "chief of staff," nauna ng idinisenyo ni Ochoa sa basbas ni Pnoy ang Executive Order 43 kung saan muling binuhay nito ang sistemang "clustering" sa mga (5) ahensya ng gubyerno. Ang "clustering ang tumiguk sa chief of staff" ni Mar at Liberal Party.

Nakakapanghinayang ang mga pagkakataong sinayang ni Pnoy na maisustini't maisapraktika ang tahaking "tuwid na landas" at slogan na “kayo ang boss ko,” maipakitang kaya nitong makapagbalangkas ng isang direksyon at patakarang aaresto't reresolba sa dekadang karalitaan at suliranin ng bansa. Ang katawa-tawa, "nangongopya na nga lang ng direksyon at patutunguhan," ang mga personal na malalapit, classmate, mga ka-shooting buddies at mga pinagkakautangan pa niya ang lumalabas na tunay na mga "boss" na tinutukoy.

Sa akalang nagtataguod ng reporma at pagbabago, ang totoo’y pinananatili ng kasalukuyang administrasyon ang kalakaran sa buluk na pulitika, Manila centric, factionalism at sistemang padrino (mga ugat at pabrika ng kurakot).
Ganun pa man, sa kabila ng lumalalang krisis pangkabuhayan, unemployment, patuloy na pagtaas ng bilihin at bumabagsak na kalidad ng pamumuhay ng marami, mukhang kimi, kaya pang tiisin at umaasang may mararating pang pagbabago at liwanag sa dulo ng lungga ang administrasyon. Umasa ka pa?

Chief of Staff and Liberal Party (LP)

2011-05-21T09:58:00.000-07:00

Malaking sablay raw ang napipintong pagtatalaga kay Mar Roxas bilang chief of staff (CoS) ng Malakanyang. Si Mar, ang natalong ka-tandem sa Presidential election ni Noynoy Aquino, dating senador-kalihim at pangulo ng partido Liberal (LP), ang mayoryang partido sa kasalukuyan.

Sa mga kritiko, walang lugar ang isang chief of staff (CoS) kung sa dating nakagawian istruktura ng paggugubyerno siguro ang pagbabatayan. Kayang-kaya na raw gampanan ng isang Executive Secretary (ES) sa katauhan ni Sec Paquito Ochoa ang trabaho sa ehekutiba. Si Ochoa, ang kasalukuyang tumatayong little president, dating katiwala ni Mayor at Speaker Sonny Belmonte, kilalang Samar faction, walang kinaa-anibang partido, personal na pinagkakatiwalaan at classmate ni Noynoy Aquino.

Dahil redundancy ang position ng CoS at ES, magdudulot raw ito ng kalituhan at kaguluhan sa burukrasya. Isa rin daw na pagpapatiwakal sa pulitika (political suicide) ang CoS position kung may hangarin si Mar sa 2016 presidential election. Kasabay ng pagkakatalaga kay Mar Roxas ang patuloy na pagbagsak sa public satisfaction rating ni Pnoy dulot na rin ng factionalism, labi ng katiwalian sa burukrasya, lalo na sa region, local politics at kahinaan sa paggugubyerno.

Maaring "political accommodation, power play, 2016 positioning o isang tipo ng party strengthening" na may kasamang pagsusulong ng “reform agenda” sa gumegewang na administrasyon ni Pnoy ang magiging papel ng CoS. Aasahang kaliwa't kanan ang pagtutol sa kakaibang chain of command na posibleng magresulta ng kaguluhan, paghina o dili kaya'y paglakas at katatagan ng administrasyon. (larawan: President Benigno Aquino III (right) and Executive Secretary Paquito/ thebcnews.com)

Kung walang abirya at counter moves ang grupo ni Ochoa at Noynoy Aquino, mukhang "itatalaga na si Mar sa bagong pwesto, bilang trouble shooter, direction setting at institutional building" ng administrasyon.

Strong party based rule?
Hindi tulad sa mauunlad na kanluraning bansa (Europe) at Brazil, unpopular at buguk ang political party sa Pilipinas. Sapagkat, ang alam ng mga Pinoy, parti-partihan sa pandarambong, TRAPO-kasal binyag libing, clanist, personality oriented at predatory ang mga pulitiko.

Nakatanim sa utak ng Pinoy na walang pagkakaiba ang mga partido, ito ma’y LP, NP, Lakas-NUCD, KBL, PDP-Laban, LDP at NPC. Nabubuhay sa tuwing election at ginagamit ang partido bilang behikulo sa pampersonal at factional political ambition. Lahat sila ay non-ideological, elitista at oportunista sa kung sino ang nakaluklok, doon sila nakasuso.

Sa ating kasaysayan, wala pang tunay, matino, pormal at desiplinadong partidong naitayo na nagpatakbo at namuno sa isang gubyerno. Ito ang konteksto kung bakit wala ng katapusan at well entrench ang kurakot, hati-hatil at mahinang estado (weak state) o mahirap ang Pilipinas. Ito rin malamang ang mga kadahilanan kung bakit kinakailangang palakasin at iinstitusyunalisa ang mga partido, partikular ang LP, ang namumuno at dominanteng partido sa bansa.

Sa mga aktibistang nawawalan na ng pag-asa, sinasabing ang pagtatalaga kay Mar Roxas bilang chief of staff ay maaaring “isang ruta patungo sa matuwid na landas,” kung saan aakuin na ng partido ang kapasyahang maisigurado ang “reform policy agenda” sa tulong, partisipasyon at suporta ng mamamayan sa administrasyon ni Pnoy. Ewan lang natin?

Next Ombudsman, hahawakan ng Aquino administration

2011-05-04T08:30:00.000-07:00

Doy Cinco

Marami ang naniniwala na hahawakan sa leeg ng Pnoy administration ang susunod na Ombudsman. Ano man ang maging palusot na dadaan ito sa konsultasyon, sa proseso at sa JBC (Judicial and Bar Council), sa itinatakbo ng mga pangyayari at init ng pulitika, hahawakan ng Aquino administration ang Ombudsman at "walang naniniwalang tutuwid ang landas at magtatagumpay ang kampanya laban sa pangungurakot sa bansa."

Ang campaign slogan na "kung walang corrupt, walang mahirap" ay isang propaganda lamang, pang-election at bangungot na maisasakatuparan ng kasalukuyang administrasyon.

Simple lamang ang diskurso ng mga tao sa komunidad, dahil napaka-estratehiko ng ahensya, “hindi makapapayag ang administrasyong nakaupo sa kapangyarihan na tupdin nito ang mandato't oryentasyon, maging isang malaya, may awtonomiya, walang kinikilingan at tapat sa sinumpaang labanan ang dekadang pangungurakot sa bansa." Hindi ito pipili ng isang ahas na maaring manuklaw sa palasyo o batong ipampupukpok sa sarili. Ang pagtatalaga ng mga bagong commissioner sa Comelec, planong pagpapaliban ng election at Officer in Charge (OIC) sa ARMM ang isang matibay na pruweba.

Kung babalikan ang mga nakaraan, may dalawang dekada na mula ng ito'y maitatag, naging inutil, palamuti at tau-tauhan ng sino mang nakaupo sa Malakanyang (Ramos, Estrada, GMA) ang Ombudsman; magmula kay Conrado Vasquez (‘88-95), Aniano Desierto (’95-2002), Simeon Marcelo (’02 – 05) at ang nagbitiw na si Ma Merciditas Gutierrez (2005 – 2011). (Larawan: retired Supreme Court Associate Justice Conchita Carpio-Morales as the next new Ombudsman)

Mas madaling paniwalaan ng isang libong beses (1000 x) na may agenda ang Pnoy administrasyon na hawakan ang Ombudsman, hindi lamang upang magsilbing proteksyon sa sarili, durugin at paluhurin ang kaaway sa pulitika, takutin ang mga pasaway, ipagmayabang na "mission accomplished" ito sa kampanyang anti-corruption sa nalalapit na SONA (state of the nation address) sa July taong kasalukuyan at tiyaking tuloy-tuloy na makokontrol ang pampulitikang kapangyarihan beyond 2016.

Ayon sa mga nagsusuri, ang basihan ang siyang makapagpapatunay; una, ang nagdudumilat na katotohanang weather-weather lamang (magkakapareho, nauulit lang at at hindi natututo) o isang predatory politics ang uri ng politika, meaning, buhay at kamatayan ang labanan. Sa kasabihan ng mga matatanda, "bantay salakay o galit ang magnanakaw sa kapwa magnanakaw.”

Pangalawa, dahil mahina ang ating mga institusyon, walang naaaninag na repormang pina-priyoridad ng kasalukuyang administration na "mag-eempower (strengthening the institutions) at mag-iinstitusyunalisa ng participation, accountability at transparency (public trust)," maliban sa mga papogi point at pagsasampa ng plunder case sa mga kaaway sa pulitika.

Para sa mga akademiko, ang deka-dekadang "sistemang padrino, palakasan (patron-client) at utang na loob" ang lumumpo sa institusyon, "ang salarin at pabrika ng katiwalian sa ating bansa. Siya ang nakapangyayari at nananaig sa pang-araw-araw na takbo ng buhay-burukrasya at labanang pulitikal ng mga naghaharing elite factions sa ating lipunan."

Boracay, ang "Divisoria-Mall island resort" ng Aklan

2011-04-21T06:45:00.001-07:00

Doy Cinco

Matapos ang 2 weeks activity sa Culasi, Antique at South East Asia (Ho Chi Minh, Phom Penh at Siem Reap), naubliga kami ni May na magtour guide sa kamag-anak inc. na nagplanong magbakasyon ng apat na araw sa Boracay. Limang beses na akong nakapunta at inabot natin (80s) ang mala-primitibo, negrito-indigenous people, walang kuryente't bahay kubo at talamak na foreign nudist sa Boracay.

Ang Boracay ang isa sa pinakamagandang tropical beach sa mundo. Kilala bilang paraiso sa halos anim na daang libong lokal (600,000) at dayuhang turistang nagbabakasyon taun-taon. Ang kanyang pino’t maputing buhangin at kristal na tubig-dagat ang nagbigay buhay upang kumita ng mahigit labing-dalawang bilyong piso (P12.0 billion) taon-taon ang may libong negosyong turismo sa isla. Sa laki ng volume ng turista at masikip na lugar, di maiiwasang bansagan siyang "Divisoria-Mall island resort" ng Aklan.

Mabigat sa bulsa (middle class) ang Boracay, ngunit para sa mga turistang nasa kanluraning bansa, Hapon, Koreano at sa mga Intsik, cheap sa ano mang bagay ang Boracay; simula sa transportation, pagkain, inumin, diving, spa, watersport, nightlife at shopping.

Fully booked na ang may 90% ng hotel accommodation at dahil peak season, nadodoble hanggang P2,500 – 20,000 / night ang Boracay. Sa pamamagitan ng on-line booking, nakakuha kami ng P1,200 / night sa beach front Station 3. Umabot ng P3,000 / each ang rountrip on-line plane ticket at dahil walo sila, P24,000 ang unang damage. Pag-arrive sa Kalibo Airport, sasalubong ang mga tryke at sila ang tanging paraan upang makarating sa Ceres bus station sa Kalibo town center dalawang (2 km) kilometro ang layo at P100 / each (walang taxi sa Kalibo!) ang bayad, mas mahal pa sa taxi ng Manila.

May mahigit 100 km ang layo ng Caticlan mula sa Ceres Bus station, P140 / each ang pamasahe. Mas matipid sana kung nakapag-rent ng Van (P1,200) mula Kalibo Airport diretsong Caticlan. Alas quatro (4 pm) ng hapon nung dumating kami sa Caticlan Terminal kung saan naghihintay ang Terminal Fee – P30 / each, Environmental fee- P75 /each at P30 / each na pamasahe sa boat para makarating sa Boracay.

Hindi pa natatapos ang kalbaryo. Pagdating sa isla, sasakay ng multi-cab (monopolyado ng kooperatiba) patungong Station 1, 2 at 3, malayo man o malapit (1 or 2 kilometer), P250 - 300 ang bayad, tinalo ule ang taxi sa Manila. Kung pagod na sa paglalakad at kailangang baybayin ang kahabaan ng isla na ka-parallel sa iskinitang highway (from Station 3 - Station 1), P200 ang bayad. Organisado’t nasa federation ang lahat ng tryke sa isla.

Naglalaro sa P350 – 600 / each ang pagkain at kung gusto mong magtipid, ituro ang kursunadang sea food sa Talipapa at duon ipaluto o sa fastfood kumain at mamili sa groceries, dahil kung hindi, halos doble ang presyo ng bilihin. Sa water sport; P2000 / 15 min ang Jetski; P250 / each sa Banana ride (10 pipol / P2,500); P3000 / 3 hr sa island hoping (boat) + mga entrance fee sa mga papasukang cave.

Overdeveloped and mismanaged

Pag-aari ng pribadong korporasyon ang mahigit kalahati ng 1,032 hektarya ng isla at ang 20% (200 hectares) nito nakapwesto ang 3 dambuhalang Fairway and Blue Water Resort, Boracay Eco Village at Shangrila. Ang alam ng marami, 61% ng kabuuang lupain sa isla (alienable and disposable land) ay pag-aari ng gubyerno (DENR).

Mukhang mas malaki pa ang kinikita ng Boracay kaysa sa 2 probinsya ng Capiz at Antique combined, maging sa konsumo ng tubig at elektrisidad. Sa kabila ng sampung bilyong pisong kita ng island resort at LGUs taun-taon, "nananatiling mailap ang delivery of basic services at talamak ang karalitaan sa mga Boracaynon sa isla."

Nanatiling banta ang kalusugan at environmental concern bunsod ng masisibang (profit oriented) mga kapitalista kasapakat ang mga pulitiko at lokal na gubyerno ng Aklan. "Lagpas na sa carrying capacity na magdudulot ng environmental waste land (disposal, zoning, building code at environmental compliance) ang Boracay. Kung sakaling mapurnada ang turismo, "walang maliwanag na sustainable devt, industria at integrated livelihood" ang mamamayan.

Mas priority ng mga pulitiko na maglagay ng tulay (ala San Juanico bridge), magreclaimed ng lupa sa pagitan ng mainland Panay at munting isla ng Boracay at mga materyal na maaring pagkakitaan kaysa sa pangangalaga ng karagatan at baybaying dagat, kabutihan at kagalingan ng mga katutubong Buracaynoon sa isla.

Kung ganito ka-buguk ang mga namumuno, ka-mahal at kasalaula ng Boracay, walang dudang pag-iiwanan na tayo ng ating mga kalapit bansa sa south-east asia.

Postpone ARMM election in the name of “DEMOCRACY”

2011-02-17T07:18:00.000-08:00

Doy Cinco

Tulad ng barangay, ang ARMM election (Autonomous Region for Muslim Mindanao) ay palagiang pinupulutan ng ruling elite na nagpapanggap na tuwid ang landasin. Sa ngalan awtonomiya, ipagpapaliban na naman ang nakatakdang nalalapit na ARMM election sa Agosto, 2011 alang-alang daw sa "reporma, good governance-pananalapi at demokrasya?"

Palagiang isinasangkalan ang "krisis at kabiguan ng ARMM (experiment)," pero ito'y nagbubulag-bulagan sa tunay na salarin; ang ilang dekadang pananalaula ng institusyon, kabulukan ng pulitika, Manila centric at baluktot na pamumuno ng mga nagdaang nailulukluk sa Malakanyang at tila magpahanggang ngayong pamunuan.

Bunsod ng kawalan at winable na mamanuking kandidato, postpone muna ang nakikitang solusyon at sa ngalan ng panggagapang at maniubrang pulitikal sa kongreso, kinukundisyon ang bansa na"kagustuhan raw ito ng mayorya ng mga tongresmen at kilusan ng mamamayan sa Mindanao? "

Layon ng pagpapaliban ang pangangailangang maisakatuparan daw muna ang "reporma" at ito raw ay maisasagawa ng Officer In Charge (OIC) na maitatalagang pansamantala hanggang May 2013 syncronized election. Kung magtatagumpay ang nasa likod ng panawagang pagpapaliban at pagtatalaga ng OIC, tuluyan na ngang maaring sabihing “weather-weather lang, kung kayo (Arroyo) noon ang predatory, kami naman ngayon (Pnoy administration).”

Kaya lang, bukud sa lantay na paglabag sa batas, ang democratic legacy at people power na ipinundar ng icon na si Tita Cory at Ninoy Aquino ay pilit na winawasak. Alam ng lahat na ang pagpapaliban sa ARMM Election na ikapitong beses ng nangyari sa kasaysayan ay walang kaduda-dudang "hindi solusyon sa pag-aresto ng warlordismo, dinastiya at talamak na pampulitikang angkan."

Walang dudang may kaugnayan sa mahinang (weak) institusyon, party system at kabulukan ng electoral politics ang konteksto ng ARMM. Ito ang pabrika at lumikha ng maraming Ampatuan sa bansa (Luzon, NCR, Visayas at Mindanao). Mahigit anim (6) na dekada na ang warlordismo at kung magkikipit balikat ang Malakanyang at walang political at electoral reform na maitutulak sa Kongreso't Senado, tiyakang mangyayari muli ang karumal-dumal na labanang pulitikal, massive electoral fraud at terrorism sa 2013 at 2016 presidential election, panahon ng termino ng Pnoy administration.

Maagang napapraning sa kapangyarihan ang mga sipsip na galamay ng administrasyong Aquino lalo na ang mga nasa paligid nitong mga naturingang "tagapayong pulitikal." Mga bagong mukha, ngunit mga "luma at may tunguhing awtoritaryan ang kilos at oryentasyon."

Ang nakakalungkot, "kung paano tinutulan at kinundina ng mga grupong ito na umastang "kilusang demokratiko," labanan ang administrasyong Macapagal Arroyo sa garapalang pakiki-alam at pangungubabaw sa Muslim Mindanao at ARMM ay siya rin naman ngayon ang gumagawa ng pagdodomina at baluktot na daan kasapakat ang ilang pangunahing operador ng Malakanyang. (larwan:IPAD / Its objective is to call for the postponement of the ARMM Elections and to ...themindanaocurrent.blogspot.com)

Maaring maganda sa paningin ng palasyo ang intensyon (OIC at pagpapaliban), ngunit sa bandang dulo, panigurong masama ang epekto; sa democratization, pagiging role model, kapayapaan, kaunlaran at higit sa lahat, sa tunay na diwa ng awtonomiya, kung saan ang BANGSAMORO mismo ang magpapasya sa kanyang sarili, magdedetermina sa kanyang buhay, kapakanan at kanyang kinabukasan.

Maganda ang layunin, subalit mali ang approached (undemocratic). Bukud sa hindi siya participatory at consultative, lalo lamang ipinapakita ang papel at kapangyarihan ng Malakanyang na manipulahin at kontrolin ang ARMM. Kung patronage politics ang dahilan ng pagpapaliban, parang sinasabing ipagpaliban na rin natin ang midterm 2013 at 2016 presidential election.

Walang dahilan upang ipagpaliban ang ARMM election sa darating na Agosto, 2011 at kung may political will, kailangang palakasin ng Pnoy administration ang institusyunalisasyon ng ARMM sa pamamagitan ng "lakas at partisipasyon ng mamamayan ng BangsaMoro." Dito lamang ganap na masasaluduhan tayo ng mundo, mawawala sa listahan ng mga tiwaling bansa, uunlad ang buhay at antas ng pamumuhay ng mga Pilipino.

Students Protest Movement, lalakas at lalawak?

2010-11-27T04:38:00.000-08:00

Doy Cinco

Halos ilang linggo ng umiinit, nagbi-build-up at bumubuwelo ang kilusang protesta sa hanay ng kilusang kabataang-estudyante. Hindi malayong paniwalaang muling sasambulat ang kilusang protesta di lamang sa Kamaynilaan bagkus sa buong bansa. Subuk na at mahirap maliitin ang kakayahan ng student power lalo na't wasto ang linya at pakikibaka. Ang malungkot, kinukutya at parang hindi pinapansin (Malakanyang at Kongreso't Senado). Imbis na harapin, parang umi-iwas, nagpapalusot at nagtuturuan.

Kung walang malinaw na kasagutan at hindi magbabago ang postura ng palasyo, kung kakabig ng malawak na suporta (broad alliance) at simpatya ang kilusang protesta, partikular sa hanay ng academic community at mapapanatiling "peaceful at non-violence" ang laban, hindi malayong paniwalaang sasambulat ang kilos protesta ng kabataang-estudyante, kahalintulad ng malakihang pagkilos nung first quarter storm (FQS) sa panahon ng diktadurya at dekada otchenta (80s), ang radical shift sa kilusang pulitikal at binhi ng people power revolution na nagpabagsak sa diktaduryang Marcos.

Panigurong hindi lamang usapin ng "budget cut" sa state university and colleges (SUCs) ang isyu, bagkus ang "usapin at ugat ng bulok na sistema ng edukasyon," ang kinamumuhiang patakarang "pagsasapribado" (privatization) at nauusong "austerity program" ng administrasyon.

May ilang dekada ng nasa ICU o nasa malubhang krisis ang edukasyon; nabubuluk na facilities at laboratories, iskul bukul, mababang pasahod, exudus ng mga faculty at mga graduates (brain drain) sa ibayong dagat. In terms of quality education, research and development at science and technology, napag-iwanan na ang Pilipinas ng mga kalapit na bansang kaanib sa South-East Asia, China, Japan, Taiwan, Korea, India at Pakistan sa Asia.

Ang kilalang pamantasan ng Pilipinas at lima pang mga state and private universities and colleges sa bansa ay patuloy na nangangamote sa mga labanan at kulelat sa mga RANKING sa Asia. Ang malungkot, may nararandaman ang sector na mukhang magpapapatuloy ang kabulukan, kawalang pagpapahalaga (non-priority) at kalakaran ng buluk na sistema ng edukasyon sa ilalim ng kasalukuyang administrasyon ni PNoy.

Sa panahong bumibilis ang pag-unlad ng teknolohiya at modernisasyon, nagiging mapagpasya ang papel ng “knowledge society.” "Ang potensyal ng edukasyon at inpormasyon sa paglakas ng produksyon ay itinuturing na ngayon na mas mahalaga’t estratehiko kaysa sa lakas-paggawa at kapital." Marami ang naniniwala na ang "pamumuhunan sa human capital" ay mabisang pang-laban sa rumaragasang globalisasyon at mapagpasya sa pandaigdigang competitiveness ng mga bansang tulad ng Pilipinas.

Walang dudang nakasalalay sa isang matatag at mataas na kalidad na edukasyon ang pag-unlad ng ekonomiya ng Pilipinas. Kung baga, hindi maaabot ang inaasam-asam na Millenium Development Goals (MDGs) at maiibsan ang karalitaan kung iilan lamang ang edukadong mamamayan sa lipunan.

Wasto ang panawagan ng kabaataang-estudyante; Ang mga katanungang bakit sa basic education lamang ang popokusan ng administrasyon, bakit hindi kompletuhin at lubus-lubusin hanggang tertiary level? Sa bawat 100 pumapasok sa elementary, kakarampot ang nakaka-abot sa kolehiyo at kung maka-abot man, bilang sa daliri ang nakakagraduate.

Dagdag pa, bakit ibabaling sa mga school administrators ang pananagutan at accountability ng BUDGET CUT? Parang sinasabing kumikita sa paraang Income Generating Projects (IGP) ang lahat ng SUCs na siya namang winawaldas ng huli? Ang nakakapanglupaypay, imbis na ayudahan, tinatratong pabigat at walang silbi ang mga SUCs sa mga Rehiyon at gusto pa atang pagbubuwagin at ibenta? Wala na bang karapatang makapag-aral ang mga taga-kanayunan sa SUCs? Panghuli, bakit parang umiiwas ang Malakanyang na harapin ang isyu at palagiang ikinakatwiran ang lumulobong budget deficit? Ang nakakabahala, mukhang pahihintulutan ng palasyo ang 100% tuition fee increase ng mga SUCs sa susunod na taon.

Hindi na ito bago, isyu na'to noong panahon ng diktadurya at lumala hanggang sa administration ni Gloria Macapagal Arroyo. Maliwanag ang advocacy ng kabataang-estudyante, bilang bahagi ng tinatawag na “budget reforms, unahin at itaas ang kalidad ng edukasyon" at maisasakatuparan lamang ito sa pagbabasura ng pork barrel - PDAP ng mga pulitiko, pansamantalang pagtigil sa pagbabayad ng utang-panlabas na di napakinabangan, pagre-alligned ng dambuhalang pondong dole out ng Conditional Cash Transfer (CCT) at seryosong pagsawata ng pangungurakot sa gubyerno.

Nasa kamay ng Malakanyang at wala sa mga school administrator at CHED ang buhay at kinabukasan ng mga SUCs. Ang paulit-ulit na usaping political will, diyalogo at consultation, patakaran at desisyon mula sa ehekutibo at lehislatura ang tangi at isang paraan upang maresolba ang isyu.

Barangay Eleksyon, dinaig ang Bagyong Juan

2010-10-26T01:06:00.000-07:00

Doy Cinco

OVERHAUL COMELEC
Biktima rin ako sa kaguluhan ng barangay election kahapon. Sa akalang maayos at may kaluwagan (2:00 pm), anarkiya’t over-crowded, daming nadismaya’t umuwing luhaan at ‘di nakabotong mamamayan. (Larawan: si Pnoy sa Tarlac, http://www.mb.com.ph/)
Mula sa Diliman republic, Kalakhang Manila (NCR) hanggang sa Kanayunan, naging dilubyo ang katatapos na barangay eleksyon, hindi lamang sa araw ng botohan, maging sa kabuuang yugto ng eleksyon; mula sa pre-campaign, campaign hanggang sa voting at counting period. Ang malungkot, naging inutil ang COMELEC.(A police officer escorts a teacher as she protects a ballot box during canvassing of votes at the Manuel A. Roxas High School the other night. BERNARDO BATUIGAS, http://www.philstar.com/)

Kung may 26 ang patay, may P7.0 bilyon ang nasirang pananim at inprastruktura, may 200,000 ang naapektuhang bahay sa Bagyong Juan, sa barangay eleksyon, may 39 ang patay, P4.5 bilyon ang nawala, may no-election sa 2,400 barangay. Ang mas nakakahiya, may mahigit 2,000 over-extended na Kapitan ng barangay ang napabayaang mamayagpag at magpartisipa sa eleksyon.

Maliban sa naunsyaming mga barangay, may 1,700 barangay ang nadelay sa election. Sa Bicol lamang, may 1,836 barangay ang No-El at delay. Apektado rin ang kalapit na probinsya ng rehiyong Central Luzon at Southern Tagalog (Zambales, Cavite), mga lugar na nasa tungki ng ilong ng Comelec. Pumalpak ang mga kinontratang forwarder, sumablay ang pag-iimprenta ng balota at pare-pareho ang serial number.

Sa kaguluhan at pagiging dis-oganized, mababa ang voter's turn out, nagkaligaw-ligaw at madaming nawalan ng pangalan sa Computerized Voter’s List. Talamak ang flying voters (hakot), violation sa pagtatakda ng “common poster areas at iligal na laki ng poster at tarpuline.” Talamak ang vote buying, pananakot at karahasan. Kung naglalaro sa P500 / botante ang bilihan noong May Automated election, may mahigit P500 hanggang P1,000 – 3,000 / botante ang bilihan sa barangay. Sinasabing, “mas pinakamagastos daw ang barangay election kung ikukumpara sa pambansang election.”

May kalakihan ang extent ng damage (kung ikukumpara sa natural na kalamidad na Bagyong Juan); ang "pananabotahe o dili kaya’y pagpapabaya ng Comelec." Kung walang mananagot, tuluyan ng mawawala ang pagtitiwala ng mamamayan sa political process. Sapagkat nakasalalay ang kasagraduhan ng demokratikong proseso at institusyon, mas mabigat ang pinsalang idinulot ng Barangay eleksyon kung ikukumpara sa bagyong Juan.
Ayon sa Local Government Code 1991, ang Barangay na isang basic political unit ng gubyerno ay salamin ng demokrasya, partisipasyon at daluyan ng programa't delivery of basic services. Sa dalawang dekadang operationalization ng batas, nananatiling kontrolado ng padrino’t pulitiko (mayor, Kongresman, gobernador) ang barangay.

Malaki ang nakataya sa barangay, maliban sa kapangyarihang taglay nito, papalapit na ang mid-term 2013 election. Ang barangay ang inaasahang magiging larangan ng pakikibaka ng iba't-ibang pampulitikang pwersa kung papalaring maitutuloy ang Cha Cha, ang pagbabago ng sistema ng paggugubyerno sa loob ng anim na taong termino ng administrasyon ni PNOY.

Halos, mag-iisang daan taon na ang Comelec (100 years) sa pangangasiwa ng eleksyon. Una tayo sa Asia pagdating sa regular na paglulunsad ng eleksyon. Kung baga, hindi na ito bagong sistema, masasabing sanay at beterano na ang Pilipinas pagdating sa “demokrasya at representasyon.” Ang nakakapanglupaypay at malaking tanong, bakit hindi natututo, palagiang sablay, madugo't trahedya, hindi pinagkakatiwalaan ang Comelec at kondukta ng eleksyon?

Sa layuning i-strengthen ang institusyon, napapanahon ng i-overhaul ang Comelec. Tama lamang ang naging panukala ni PNOY na magkaroon ng masinsinang imbestigasyon sa katatapos na palpak na Barangay Election. Mayroon ibang reaksyon na nagsasabing muling repasuhin ang Local Government Code (LGC), buwagin na ang barangay at ito na raw ang “huling barangay eleksyon.” May nagsasabi na ang kapangyarihan ng alkalde at asembleya ng mamamayan na lamang ang magtalaga sa mga punong barangay.

Conditional Cash Transfer will dis-empower informal sector

2010-10-17T19:34:00.000-07:00

Doy Cinco

Habang hinahagupit ng Bagyong Juan ang Northern Luzon at minomobilisa ang Disaster’s Preparedness-zero casualty ng mga lokal na gubyerno, sa Kongreso, naging mainit ang labanan sa budget hearing lalong lalo na ang kontrabersyal na Conditional Cash Transfer (CCT) ng DSWD – Sec Dinky Soliman. (Larawan: dswd_2a.81154754.JPG)

Depende kung saan ang bias mo. Kung bahagi ka sa implementasyon at kaalyado ka ng bagong administrasyon, walang dudang pabor ka sa programa ng CCT. Kung ikaw ay malayo sa pansitan, isang oposisyon (Lakas-KAMPI) at nakapakat sa dating Administrasyon, "tutol kunwari." Kung ikaw ay isang Kaliwa na di naambunan ng ganansya at kung ika’y consistent at naniniwala sa popular na kasabihan ng mga Tsinong, “give a man a fish and you feed him for a day. Teach a man to fish and you feed him for a lifetime at para sa mga Pinoy, “kumayod, magtrabaho at magsumikap, definitely tutol ka sa CCT.

Ang World Bank (WB) at Asian Development Bank (ADB) na tumulong, nagpautang at pangunahing taga-pamandila’t promotor ng programang Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) – CCT ay hindi nababanggit at nawawala sa eksena. Ang WB na nalalagay sa zero credibility ay isang institusyong pananalapi na kontrolado ng pinakamakapangyarihang emperyo ng mundo, ang Estados Unidos, habang kontrolado naman ng bansang Hapon ang ADB.

Sa bawat programa’t mga proyektong may kinalaman sa kaunlaran at komunidad, ang karaniwang itinatanong ay kung may "democratic process at consultation" na isinagawa ang programa. May partisipasyon ba ang mamamayan, tunay nga bang makikinabang at magbebenepisyo ang mga maralita o informal sectors? At nililinaw kung solusyon ba ang CCT sa pagsugpo ng ilang dekadang karalitaan o isa lamang itong band-aid, palyatibo't pa-pogi points?

Mga dayuhan, "matatalino at raketerong" local elite ang utak at punu’t dulo ng CCT. Maganda man ang intensyon, idahilang "stop-gap measure" man ito, sa bandang dulo, inaasahang may negatibong epekto, sasablay at patuloy na "magiging pala-asa, tamad at kalabit pengeng" kultura ang mga maralita. Sabihin man ni Sec Dinky Soliman na "pangunahing maralita ang makikinabang, mas kapani-paniwalang mas kakabig at interest ng DSWD-Malakanyang ang pakay ng programa." Sa akalang "tunay na nanglilingkod, ang totoo'y isa itong dis-empowerment, sagka sa kaunlaran ng komunidad at demokratisasyon ng lipunang Pilipino."

Kung sana’y kinunsulta ang mga informal sector, walang dudang imumungkahi nito ang “pangangailangang pa-trabaho para sa reforestation (proteksyon ng Marikina watershed), paglilinis ng kanal at pagtanggal ng mga bara sa drainage system. Pa-trabaho para sa bilyong pisong proyektong inprastraktura (local at national), housing (medium rise bldg) program at pautang para sa kabuhayan o mga micro-livelihood project.

Para sa mga maralita ng kanayunan, ang pangangailangang pagpapaunlad ng ani't produksyon, subsidyo ng mga binhing palay, abono, mga suportang agapay sa magsasaka’t mangingisda (sustainable integrated resource management), rehabilitation ng mga irigasyon at malawakang reforestation program. (larawan: Sustainable Agricultural Technologies / f0048‑01.gif)

Kung papipiliin lang ang mga taga Isla Puting Bato sa Baseco-Tondo at Agham rd sa harap ng Pisay, Barangay Payatas, Commonwealth, Holy Spirit at Batasan sa QC, training at kasanayan mula sa TESDA ang tiyakang gugustuhin (vocational at technical training) ng maraming istambay.

Masalimuot na proseso ang pagsasakapangyarihan (empowerment) o pag-iinstitusyunalisa ng people power. Komplikado't structural ang pag-iistrategized ng “poverty eradication at social protection program” at ano man ang laman nito, ang prinsipyo't prosesong “kayo ang boss ko at kukunsultahin ko” ay hindi dapat maisakripisyo.

Ayon sa mga academics at people's empowerment practitioners , "kung hindi kasali ang mamamayan sa pagdedesisyon, pagpaplano at patuloy ang kalakarang Top / Down approach," mauuwi lamang sa wala ang P20.0 bilyong pondo ng DSWD at ang inaasam-asam na pagbabago't kaunlaran sa ilalim ng administrasyon ni PNOY ay nanganganib na mauwi sa bangungot kahalintulad ng mga nakaraang buluk na administrasyon nagdaan.

PNOY, Bus Tragedy at ang Padrino

2010-09-11T04:15:00.000-07:00

Doy Cinco

Sa mga kaaway sa pulitika’t kritiko, ang nangyaring trahedya’t mishandling ng August 23 hostage crisis ay "repleksyon lamang na weak ang leadership" ng administrasyon ni PNOY. May political motives man ang pahayag o wala, sabihin man nagsisimula (first 100 days) pa lamang sa paggugubyerno, "malinaw na unti-unti ng lumalabas ang tunay na kulay at direksyon ng bagong administrasyon; na wala ring pinagkaiba sa pera-pera, padri-padrino, trapo at copy cat ng buluk na administrasyong Arroyo."

Kung hindi maitutuwid ang landas, pinaniniwalaang maagang madidiskaril ang naistablished na "honeymoon" sa pagitan ng mamamayan, iba’t-ibang demokratikong kilusan (civil society) sa administrasyong PNOY. Mula sa panawagang magresign ang puno ng sablay, pinuntirya ang ilang personalidad sa communication group at DILG Secretary Jess Robredo bilang may “command responsibility daw sa trahedya.” (Larawan: International outrage over the hostage tragedy directed at Noynoy’s Incompetence. http://antipinoy.com/should-i-stay-or-should-i-go/)

Walang dudang nawindang si PNOY sa trahedyang kinasapitan ng walong dayuhang turistang biktima ng "collateral damage" ng mga tauhan ng buluk na kagawaran ng NCRPO - PNP. Imbes na magpakatatag at magpakita ng lakas ang PNOY, tila parang kuting na pusa na nanikluhod sa mga dayuhan (Hongkong-China), protektahan ang daang libung domestic helpers (OFW), yakapin ang kinang ng dolyar sa turismo at katigan ang grupong malalapit sa kanya, habang inilalaglag ang matitino, may conviction at partidista sa hanay.

Tulad ng inaasahan, sinamantala agad ng oposisyon sa Lakas-KAMPI ang trahedya upang makabawi’t upakan si PNOY. Mga kilalang pusakal, mga alagad ng dating administrasyong Arroyo (GMA); si Cong Villafuerte, Lagman, Magsaysay at may 2016 presidential ambition na si Sen Escudero, na sibakin na si Robredo. Nagbanta rin “hindi makukumpirma" sa Commission on Appointments (CA) sa Kongreso si Robredo. Ang malungkot, nagkaroon din ng pagkakataong makapagmaniubra ang Cojuangco faction (makapangyarihan at maimpluwensyang Lopez, Bayaw inc., Peping Cojuangco, Ex Sec Paquito Ochoa) sa loob ng administrasyong PNOY na sibakin na si Robredo at ipalit ang PNP chief Verzosa, ang kasalukuyang puno ng PNP na magreretiro sa Setyembre taong kasalukuyan.

Kung matatandaan, nakuryente si PNOY sa prangkahang pahayag na binitiwan nito sa kaso ni Robredo na hindi na siya aabot sa kapaskuhan, hindi siya kabilang sa listahang ii-endorso sa CA-Tongreso. Nung matunugan ni Noynoy na malaki ang implikasyon kung sisibakin si Robredo, bigla itong kumambiyo at sinabing "mataas ang kwalipikasyon ni Robredo sa posisyon at hindi naman talaga siya direktang sangkot sa hostage incident."

Tila nakalimutan ni PNOY na “hindi buong-buo" ang ibinigay niyang trabaho kay Robredo sa DILG, "ang usapang si Usec Puno ang hahawak sa Interior -PNP habang sa local government si Robredo." Manok ng Iglesia ni Kristo (INK) si Usec Puno, kapalit kabayaran sa 2 milyong command votes na idiniliver ng huli sa kandidatura ni Noynoy nuong 2010 election.

Ang tanong ng mga Bikulano, bakit pinagtutulungang ng mga galamay ni GMA at Cojuangco/Aquino faction na tanggalin sa pwesto si Robredo sa DILG? Dahil ba sa kaseryosohan nito sa anti-corruption drive, anti-weteng, repormang isusulong sa local government units, Bicol politics o selos na natanggap na award nito sa prestiyosong Ramon Magsaysay?

Hindi malayong paniwalaang tali ang dalawang kamay ni PNOY sa grupong mayroon siyang "pampulitikang pinagkakautangan," malalapit at may personal attachment sa kanya. Sa katunayan, malaking bahagi ng kanyang gabinete ay inindorso ng PADRINO bilang kapalit sa "bilyung pisong pondong tulong" sa kampanya. Totoong "malawak o kaliwa't kanan" ang political spectrum ng kanyang administrasyon; may TRAPO, hindi kilala at popular, may kredibilidad at handang makipagtagisan at diskurso (struggle of interpretation and ideas) sa loob at labas, para sa pagbabago.

Ang alyansa sa pagitan ng Liberal Party (LP), ilang maka-kaliwang grupo, progresibo't aktibista na nagbigay kredibilidad sa Noynoy-Mar presidential tandem bago magsimula ang 2010 election campaign ay tila nasa minorya at nalalagay sa alanganin. Ang tanong ng marami, paano mai-strengthen ang ESTADO't mga institusyon na sinalaula ng nakaraang administrasyon kung patuloy na nangingibabaw ang sistemang padrino? Paano palalakasin ang mga demokratikong institusyon at maisusulong ang reform agenda, kung patuloy na pinahihina at nilulumpo ang partido pulitikal at organisasyon?

Agrarian Reform and Peasant movements, naghihingalo

2010-08-14T01:11:00.000-07:00

Doy Cinco

Tulad ng kilusang paggawa, marami ang naniniwala na humina at halos naghihingalo na ang kilusang magsasaka sa Pilipinas. Bukud sa hati-hati, iba-iba ang agenda at interest, nagbago ang terrain, kalagayan at konteksto ng relasyon sa paggawa, matapos ang ikalawang digmaang pandaigdig (WW2) at naibagsak ang diktadurya, may ilan dekada na ang nakalipas.

Halos yurak-yurakan at durugin na ng Cojuangco-Hacienda Luisita Inc (HLI) ang grupo ng mga farm workers. Ang tatlong dekadang "social justice at poverty reduction program" ng Comprehensive Agrarian Reform Program (CARP) na makailang beses ng kinatay sa Kongreso (paburan ang mga casique at landed elite) ay dedesisyunan na ng Korte Suprema. Ano man pagroromantisa, tulong suporta, kilos protesta at pagbabanta ay tila wala ng epekto. (Larawan: http://www.bomboradyo.com/index.php/news/top-stories/14543-cash-distribution-sa-luisita-farmers-binatikos)

Kamakailan lang, ilang personalidad, Obispo, maka-Kaliwang partylist organization, reform advocates at NGOs ang kumundina sa naging aksyon ng HLI sa P20.0 milyong sapi na inihatag sa mga farm workers bilang compromise agreement. Pinanindigang "ipamahagi" ang mga lupang sakahan at nanawagang "maki-alam" si Noynoy Aquino, bilang may 1.0% share of stock sa hacienda at presidente ng bansa. Ang tanong ng marami, sa kasalukuyang sistema, "ang distribusyon ba ng mga lupain ay "kahulugan ba ng kasaganahan, kaunlaran at demokratisasyon sa kanayunan lalo na sa hanay ng mga farm workers o isang materyales na lamang sa propaganda ang isyu?

Kung sasang-ayunan ng Korte Suprema ang nasabing kasunduan, ipamamahagi ng HLI ang natitirang P130.0 milyong halaga sa mga tao. Kung babalikan, dalawang opsyon ang kasunduan, tanggapin ang parselang lupain o panatilihin ang stock sa korporasyon. Sa kasawiang palad, "mas naniguro ang mga tao at nanaig ang option na share of stock (stock distribution option - SDO) imbes na lupa."

Palatandaang mahina na ang mga organisasyon ng mga farm workers maging ang kanilang ka-affiliate na kilusang magbubukid sa bansa. May grupong nirereject ang CARP at nananawagang "kompiskahin" ang mga lupain ng panginoong maylupa bilang pagtugon sa "demokratikong rebolusyong bayan." May mga "reform advocates" na tumitingin sa balangkas ng “bibingka strategy,” may grupong nagpapatupad ng pananakahang kapital (corporate farming at market based), agri-business at talamak na land conversion. May tumanda na, parating lugi, sawa’t pagod na sa gawaing pagbubukid, nagbago ng istatus at nangibangbansa (OFW).

Habang naghihingalo ang estado ng sektor, mainit ang diskurso sa kung paano pinanghahawakan ang isyung umaapekto sa kanayunan. Sa kaso ng HLI, mahirap maisa-isang tabi ang isyu ng labor-management na tunggalian. May nagsasabing maaaring nasa "balangkas na ng trade unionism ang labanan o dili kaya, na sa usapin na ng rural developments, integrated approached at wala na sa orbit ng classic na panawagang repormang agraryo."

Dagdag pa, malaki ang kakulangan sa representasyon ng mga institusyong politikal ang kilusang magsasaka. Ang panawagang demokratisasyon sa kanayunan ay malungkot na pinangungunahan at inisyatiba na ng landed elite at estado. Dominado, matatag at matibay ang political authoritarian at economic institusyon sa kanayunan ng mga angkang makapangyarihan. Isa ito sa mga kadahilanan kung bakit hindi nakatugon ang Estado-gubyerno sa panawagan ng sinasabing “organisado at broad-based” na kilusang magsasaka.

Sa katatapos na 2010 election sa Tarlac, landslide victory o 73.0% ang nakuhang boto ni Noynoy Cojuangco Aquino, habang 5.0% si Villar. May isang siglo (hundred years) ng kontrolado ng casique o landed elite ang pulitika't ekonomiya ng probinsya.

Mukhang kailangang mag-adapt at "mag-rethink ang kilusang masa." Hindi maipagkakailang "may kakulangan ng masinsinang pagsusuri’t pag-aaral, pagtuklas ng makabago at creative approach sa pag-oorganisa't pakikibaka at pagkunsidera sa estratehiya at taktika." Walang dudang "naka-apekto sa kanayunan ang globalisasyon." May pagbabago sa terrain, lumalaki ang bilang ng “inpormal sektor,” habang unti-unting nawawala ang tunay na magsasaka (nasa minority) sa rehiyon.

Para sa pagpapalapad at pagpapalakas, ang ilan sa nag-e-emerge na mga bagong kilusan ngayon, bukud sa sectoral-based ay ang community building approached, "citizenship at local democratic movements" at ang matingkad na isyu sa ngayon ay ang karalitaan, kalikasan, unemployment, delivery of basic services, access sa resources. peace and order, representation at governance.

SONA ni Noynoy, naglaman ng anti-GMA administration sentiments

2010-07-26T07:56:00.000-07:00

Doy Cinco

Sa kauna-unahang state of the nation address (SONA) ni Noynoy Aquino kanina, inamin nito na bukud sa nasa malubhang kalagayan o nasa intensive care unit (ICU), bangkarote't lubug sa utang ang estado ng bansa, nasalaula rin ang institusyon sa sampung (10 years) taong pamumuno ng mga kriminal, buwitre’t dorobo sa gubyerno. Partikular na pinuntirya ang nakaraang administrasyon ni Gloria Macapagal Arroyo.

Totoo at naniniwala ang marami sa latag ng estado ng bansa, pero mukhang nakaligtaan isulat ng mga speech writers ni Noynoy Aquino ang ilang dekadang talamak na sistema ng pulitika; ang oligarkiya, padri-padrino at kontrol ng makapangyarihan angkan (political clan) na siyang puno't dulo, ang lumikha ng mga katulad ni GMA, Marcos-Romualdez, Singson, Ampatuan, Ermita, Ortega, Pineda, Dimaporo, Jalosjos at maraming iba pa.

Nakaligtaan ding banggitin ni Noynoy na bukud sa bad governance ng administrasyong Arroyo, factor din sa pagpapahirap ng bayan ang hindi makataong batas na automatic appropriation sa trilyong pisong utang panlabas (IMF-WB) o pag-uubligang bayaran ang mga onerous na utang na hindi naman napakinabangan ng mamamayang Pilipino, ang dambahulang oil cartel, malalaking financial (bank) institution, drug at ilang multinational companies, malalaki at nagsamantalang mga konsesyon sa kuryente (pinakamataas na presyo sa buong Asia), tubig, minahan at mga bilyunaryong tax evader sa bansa.

Bagamat "bitin at 'di klaro ang tahaking pampulitika at pangkaunlarang balangkas," halos kapareho lamang ng kanyang ipinahayag nuong proklamasyon ang SONA ni Noynoy. Ganun pa man, popular at mataas pa rin ang pagtitiwala ng mamamayan, moral ascendancy, leadership at kagalang-galang sa mata ng mundo. Kulang-kulang 90% ng mga Pilipino ang umaasang may pagbabago sa bayan. Bagamat delikado ang ganitong tunguhin, maaring makadagdag challenge at pressure na ubligadong maideliver ang output at ma-ireverse (baligtarin) ang patakaran ng buluk na sistema ng paggugubyerno ng mga nakaraang administrasyon.

Aasahang tatagal ng mahigit isang taon (one year) ang honeymoon ni Noynoy sa mga stakeholders. Bagamat may reservation at agam-agam sa "reform agenda at ilang mga hardcore neo-liberal elements" sa loob ng kanyang gabinete, ang pagbabantay at pagiging vigilant ang tanging maaaring gampanan ng (aktibong) mamamayan.
Larawan: 1. President Arroyo and Quezon City Mayor Feliciano Belmonte Jr. inaugurated the newly constructed Atherton Bridge in simple ceremonies yesterday)

Mukhang hindi batid ng admnistrasyong Aquino na "mahihirapan itong maasahan ang suporta ng lumang pulitiko (trapo) na halos ilang dekada ng wala sa matuwid na landas ng pangungurakot at oportunismo." Kung madidiskaril ang legislative people's agenda ni Noynoy Aquino sa 15th Congress (Senado at Kongreso), maaring ipanumbalik ni Noynoy ang "people power," kabigin ang suporta ng"kilusan ng mamamayan at lokal na komunidad" kahalintulad sa matagumpay na karanasan ng South Africa (Nelson Mandela), Brazil (Lula da Silva) at Venenzuela (Hugo Chavez) sa Latin America.

GMA paranoid Midnight appointments

2010-06-06T23:03:00.000-07:00

Doy Cinco

Patapos na ang consolidation at canvassing at ganap ng ipoproklamang presidente si Noynoy Aquino - Liberal Party at si Vice President Jojo Binay ng PDP-Laban. Sa kabilang banda, habang nakatuon ang bansa sa incoming administrasyon, sinamantala ni Gng Arroyo na makapagpasok ng mga alipores sa gubyerno. Layon nitong palakasin ang pwersa, kapangyarihan at maghanda sa ano mang konprontasyon pulitikal sa hinaharap. (Larawan: Si Gen Bangit at si GMA: raissarobles.com/wp-content/ uploads/2010/03/G....)

Totoong nakababahala ang kaliwa’t kanang midnight appointments at mukhang walang planong magretiro sa pulitika, magpahinga't mag-alaga na lang ng kanyang apo si GMA. Mula sa pagiging presidente't pinakamakapangyarihang tao sa bansa, bumaba't muling pinalakas ang "lokal na kahariang pulitikal," kinontrol ang ikalawang distrito (2nd District) sa Pampanga, sa akalang makakapag-avail ng congressional immunity at masusungkit ang speakership ng 15th Congress. Ipinapakita lamang na hindi pa laos, kumikikig at malakas na pwersang pulitikal sa bagong administrasyon Noynoy Aquino ang kampo ng mga Arroyo.

Bukud sa iiwang virus, bacteria at kamalasan sa halos sampung taong pagtatampisaw sa kapangyarihan, walang dudang proteksyon sa kanyang sarili't kahariang angkan, political survival at economic interest ang layon ng midnight appointments at hindi ang kaunlaran at demokratisasyon ng lipunang Pilipino.

Maliban sa ilang batalyong midnight appointment na maaring ipambala sa destabilization, may arsenal din si GMA sa Mababang Kapulungan na handang hadlangan at guluhin ang administrasyong Noynoy Aquino sa pangakong idemokratisa ang pulitika’t lipunang Pilipino. Patunay ito sa nangyaring isang patikim at kamandag na ipinakita sa pagkakabasura ng Freedom of Information (FOI) bill ng mga trapo at galamay ng lumang administrasyong Arroyo.

Ang pagkakatalaga bilang chief justice ng Supreme Court kay Renato Corona, General Delfin Bangit bilang AFP chief of staff, extension ng reappointment ni Genuino sa PAGCOR at ilang mga kaututang dila sa constitutional appointments sa COMELEC, Ombudsman at Sandiganbayan. Nakapagtanim din ng mga GMA loyalista sa GOCC (Govt Owned Corporation), GSIS, SSS, PNOC, NPC, MWSS at iba pang estratehikong mga posisyon, mga mahahalagang ahensyang nataguriang gatasang baka ng administrasyong Arroyo.

Maituturing parang isang “shadow government ng mga loyalista ni GMA” na itinanim sa halos lahat ng sangay ng estado; mula sa ehekutibo, lehislatura at hudikatura. Banta siya sa seguridad at destablization sa gubyernong nais resolbahin ang ilang dekadang pagkakawatak-watak, kawalan ng pag-asa't katarungan, nasalaulang mga demokratikong institusyon at karalitaan ng lipunang Pilipino. Maliwanag na handa si GMA sa ano mang gerang pulitikal, sa planong prosecution at kasong ipapatong ng administrasyong Noynoy Aquino sa hinaharap.

Noynoy's "Search Committe"

Maisasakatuparan lamang ang plataporma de gubyerno ng administrasyong Aquino kung makakabig ni Noynoy Aquino ang malawak na suporta ng lahat ng pwersang pulitikal sa bansa at mai-isolate ang mga extremista at traditional politicians (trapo). Isang magandang formula at estratehiya sa unang isang daang araw sa paggugubyerno ng administrasyong Noynoy Aquino ay ang isang "rainbow coalition" o ang pakikipag-alyansa.

Lubhang kailangan sa bagong sumisibol at nagpapalakas na gubyerno ang “rainbow coaliton na binubuo ng maraming kulay, pluralista't may kumon agenda, may consensus, may pinagkakaisahang layunin at direksyon,” kagandahang asal at mataas na "level ng political maturity." Ang coaltion government ay karaniwang kalakaran at nagtagumpay sa mauunlad na bansang tulad sa Europa at Latin Amerika.

Maitatranslate ang naturang "coalition building" sa pamamagitan ng pagtatalaga sa cabinet post ng mga taong "subuk, may angking kakayahan, malinis, popular, may conviction, maliban sa partisipasyon nito sa nakaraang 2010 election campaign." Tiyak na mabibigo sa gawaing paggugubyerno si Noynoy Aquino kung walang katuwang (citizen's movements), partisipasyon ang mamamayan at KOALISYON lalo na sa inaasahang pananabotahe ng trapo-warlord-elite at mga galamay ni Gng Arroyo.

Kaya lang, kung kinakabahan ang lahat sa midnight appointments ni GMA, mukhang concern din ang marami sa proseso ng "search committee" lalo na kung may sablay sa balangkas, pamamaraan at demokratikong konsultasyon (showbiz, recycled personality at classmate inc) sa mga sektor at stakeholders na involved sa bawat linya at porpolyo ng mga ahensya ng gubyerno.

Kung ano man ang naka-set na pamantayan, criteria at partisipasyon sa 2010 electon campaign, patuloy na mananalig ang marami na "maidedemokratisa" ni Noynoy Aquino ang paraan at balangkas na gagamitin ng search committee para sa cabinet position. Mas lalong bibilib ang marami kung ang isa sa mga pamantayan ay ang "pagiging aktibista, may prisipyo't conviction, mapagpakumbaba at may liberal-demokratikong tradisyon." Kung saka-sakali, isang "new wave," palaban at aktibistang gubyernong Noynoy Aquino ang maitatatag sa Asia-Pasipiko.

Noynoy's landslide Victory and "Failure of Election"

2010-05-04T20:31:00.000-07:00

Doy Cinco

Tiyak na ang panalo ni Noynoy Aquino. Halos apat (4) na araw na lang ang nalalabi at eleksyon na, may isang Linggo ang natitira, ipoproklamang presidente na ang standard bearer ng Liberal Party na si Noynoy Aquino, ang kauna-unahang binatang (bachelor) presidente sa kasaysayan ng Pilipinas.

Ang isyung pinagtatalunan na lang ay kung gaano kalaki ang kanyang magiging kalamangan; 10%, 15% o hihigit sa 20% at sinu-sino ang posibleng kakatawanin ng kanyang administrasyong (cabinet secretaries) may tendensiyang "center-left at liberal democratic formation." Ang sigurado, nakikinita na ang isang landslide victory for president para kay Noynoy Aquino.(Larawan: Noynoy Aquino http://cache.daylife.com/imageserve/0bx95FJ4c69AT/610x.jpg)

Matapos pumanaw ang democracy icon ng bansa na si Tita Cory at nakitaan ng simpatya ng sambayanang Pilipino, naitulak sa presidentiable bet si Noynoy matapos bumaba sa Vice Presidentiable race si Mar Roxas. Popular na presidentiable candidate sa kasaysayan ng bansa si Noynoy Aquino. Mukhang siya na lang ang tanging presidentiable bet na may kakayahang pagkaisahin at tumugon sa ilang dekadang democratic deficit (political reform agenda) ng lipunang Pilipino.

Kung mababa sa 70% ang voter's turn out (35.0 million -TO), ang 40% ni Noynoy ay katumbas ng botong 14.0 milyon, habang parehong naglalaro lamang sa 7.0 milyon boto o bahaging 20% si Manny Villar ng Nacionalista Party (NP) at Erap Estrada ng Partido ng Masang Pilipino (PMP). Sa kalamangang 19% sa sumisigundang kalaban at may kartang 39% ng kabuuang bilang ng botanteng Pilipino, lumalabas na mahigit 7.0 milyon ang inaasahang kalamangan ni Noynoy Aquino sa kanyang sumisegundang kalaban.

Kung magkataon, tinatantyang hihigitan pa nito ang kinahinatnang panalo ni Pres Estrada nuong 1998 presidential election kung saan umani ito ng mahigit kumulang na 40% boto sa kabuuan. Isang himala at suntok sa buwang makakahabol pa ang pinaghihinalaang manok ng pamilyang Arroyo na si Manny Villar at ang nahatulan at na pardon sa kasong pandarambong na si dating Presidenteng si Erap Estrada.

Apat (4:10) sa sampung botanteng Pinoy ang solidong Noynoy Aquino at panigurong hindi na matitinag hanggang sa araw ng botohan. Mula sa 44% nuong Disyembre, 2009, sumadsad si Noynoy sa 36% nuong kalagitnaan ng Enero, 2010 at sa kasalukuyan nasa 39%. Naniniwala ang marami na muling babalik at aakyat sa 44 – 50% si Noynoy Aquino matapos ang bilangan. Malayong pumapangalawa (2^nd place) ang dating Presidenteng si Erap Estrada at dikit na tersera (3^rd) na si Villar.

Ipagpalagay na nating magkakatotoo ang argumento ng Defense Sec Norberto Gonzales na magkakaroon raw ng "failure of election," talamak ang dayaan, bilihan ng boto sa hanay ng lokal na election officers at magiging magulo ang kauna-unahang poll automated election sa bansa. Ang tanong ng marami, sino ang may kakayahan, may resources at may capabilities na mandaya sa eleksyon? Ang tanging kasagutan at persepsyon ng marami, "ang bantay salakay, ang malakanyang."

Ipinagmamayabang ng Lakas-KAMPI ang 5-10% vote delivery ng kanyang lokal na makinarya na malamang maiswing vote sa sino mang paboritong manok ng pamilyang Arroyo. Ang masaklap, mas uunahing isalba nito ang kani-kanilang mga sariling kandidatura kaysa habulin ang mahigit 15% kalamangan ni Noynoy Aquino.

Ang insidente ng pagmalfunction ng mga PCOS machine sa maraming lugar, kasama ang Metro Manila sa isinasagawang Testing and Sealing kahapon ay maaring isang simpleng teknikal na usapin na kayang resolbahin ng Smartmatic at Comelec. Sa malilikut ang isipan, tinitignang posibleng pananabotahe, politically motivated, bahagi ng isang iskimang guluhin ang democratic process at idiskaril ang peaceful transition ng kapangyarihan.

Kaya lang, sa ayaw man natin o sa gusto, automated man ito o parallel manual counting, dumadagundong ang panawagang ituloy ang eleksyon sa Lunes, May 10, 2010. Katawa-tawa at mas kahiya-hiya tayo sa mundo, sa mata ng mamamayang Pilipino kung madidelay, papalpak o madidiskaril ang kauna-unahang poll automation sa bansa.

Dalawa ang posibleng scenarios; Una, "kung sa failure of election o partial failure of election, walang dudang nakatuon sa pagsasawata sa napipintong landslide victory ni Noynoy Aquino, ang kalabang mortal sa pulitika ng pamilyang Arroyo at itinuturing ng Kaliwa na "tuta na raw ng Imperyalistang Estados Unidos." Ang tanging hangarin at makikinabang sa ganitong scenarios ay ang pwersang gustong manatili sa kapangyarihan, ang praning sa patung-patong na kasong pandarambong na dili't iba ang administrasyong Arroyo. Karugtong nito ang layuning itayo ang isang interim transition government o isang military junta."

Ang pangalawa; "sa failure of eleksyon, marami ang naniniwala na ang dulong Kaliwa ang walang dudang makikinabang at aani ng mga labanan at sitwasyon. Katuwang ang ilang kandidato sa nasyunal, ang failure of election ay makapagki-create ng isang revolutionary situation, political uncertainty, anarchy at hindi mahirap paniwalaang sasakyan ito ng mga extremista tungo sa down fall ng ating demokratikong institusyon at estado. Walang dudang kasunod na ang pagtatayo ng isang diktaduryang sistema ng paggugubyerno, kahalintulad ng Burma at North Korea."

Villaroyo at ang bangungot ng Local Machineries

2010-05-03T09:46:00.000-07:00

Doy Cinco
Noynoy-Mar, namumuro

Halos tatlong linggo na lamang ang nalalabi bago ang paghuhusga. Sa takbo ng mga pangyayari, may saisenta porsiento (60%) ng labanan sa presidentiable ay tukoy na't namumuro na ang Noynoy-Mar tandem. Kung walang abirya sa kondukta't tutupdin ng Comelec ang kanyang mandato, kung mamiminimized ang pinangangambahan fraud and terrorism, partial failure of election at kung maimimintina ang double digit (+ 15%) na kalamangan ni Noynoy Aquino at ni Mar Roxas hanggang sa huling linggo ng April, peaceful transition, may bagong gubyernong astig at palabang presidenteng mapoproklama sa Hunyo, taong kasalukuyan.

Mula sa may 10 bilyong pisong winaldas sa air war at kampanya ng apat na presidentiable, magsi-shift na ang istratehiya patungo sa pinakadelikading na huling yugto ng labanan, ang pinakamagastos na pakikipag-negosasyon sa mga stakeholders (special Ops), vote protection at vote delivery operation. Ayon sa mga beteranong operador, isang-katlo (1/3) ng kabuuang gastos ng isang kandidato ay inilalaan sa “vote delivery at vote protection operation, meaning, ibinubuhos ang pondo sa bisperas, sa araw ng election, bilangan, canvassing hanggang proklamasyon.”

Sa panimulang pagtatasa, sinasabing “kung sino man ang maipo-project at pupusturang political activist, malinis,” maliban sa makinarya at resources ay siyang magtatagumpay sa lababan. Naging mapagpasya sa labanan ang air war o propagandang dala na "Villarroyo alliance," ang alegasyong sikretong lantad na manok ng pamilyang Arroyo na si Manny Villar. Marahil, bunsod na rin ng malamyang campaign message o pag-iwas laban sa kabulukan ng administrasyong Arroyo, ang pasibong mensaheng "sipag at tiaga," pagmamaramut ng campaign funds at turncoatism ng dominant party.

Sa loob lamang ng ilang buwan, halos lahat ng incumbent local candidates ng Lakas-KAMPI CMD candidates mula sa Northern Luzon pababa sa Mindanao, mula sa gubernatorial, congressional district at mayoralty, "kahit may pahabol na pork barrel-SARO mula sa Malakanyang ay nagsipaglundagan at tumaya na kay Manny Villar. Sa mga lugar na nabanggit, hindi tumaas ng 8% voter's preference ni Gibo Teodoro habang nasa mahigit 20-30% ang puntos na nakukuha ni Manny Villar."

Totoong nagtalunan na ang halos lahat ng Lakas-KAMPI local candidates kay Manny Villar. Kaya lang, ang malaking problema, imbis na makadagdag boto, mukhang nakabawas pa ito sa kanyang kredibilidad (Villar) at pagpapa-totoo ng Villarroyo alliance. Sapagkat, kung 'di man mga kilalang pusakal, mga high profile elite - trapo at halos limang taong humalik sa tumbong ni GMA ang siya ngayong nakapakat kay Villar; ang ilan dito ay sina; Chabit Singson-Ilocos Sur (Photo), angkang DY-Isabela, Mike Defensor-QC, Lilia Pineda-Pampanga, Armando Sanchez-Batangas, ang mag-amang si Pabling at Gwen Garcia-Cebu, ang anak ni Ex Sec Eduardo Ermita-Batangas, Zubiri-Bukidnon, ang mag-amang si L-ray at Louie Villafuerte-Cam Sur at Romualdez-Leyte, Jocjoc Bolante-Capiz, ex-Speaker Nograles-Davao at iba pa.

Pangalawa; hinggil sa usapin ng local machinery, walang garantiyang nagsasabing may malaking papel ang mga local candidates sa vote delivery para sa national candidates. Bukud sa poll automated system, mukhang mahihirapan ng maulit ang nakakahiyang trahedya sa ARMM, partikular sa mga Ampatuan ng Maguindanao, kung saan na-zero sa boto si FPJ noong 2004 presidential election. Napatunayan na sa maraming labanan at kasaysayan na naglalaro na lamang sa mahigit kumulang na 5% ang kapasidad ng vote delivery ng mga local candidates. Sa presidential race, ang "market votes" ang siya pa ring magdadala ng labanan.

Pangatlo; ang critical na scenarion ng partial failure of election na tinatantyang nasa 15-30% o katumbas ng 3 - 5 milyong botong maaring mapasakamay sa sino mang manok ng administrasyong Arroyo.

Panghuli; kung pagsasamahin ang vote delivery capacity (5%) at partial failure ng election, mauuwi sa closed fight ang labanan. Kaya lang, tulad nuong 1998 Erap landslide victory, ang bangungot na pinagyayabang alas na local machineries ng Lakas-KAMPI ay mabubulilyaso at kakapusin. Mas malapit sa katotohanang mas uunahin pa nitong isalba ang sariling kandidatura kaysa sa paki-alamanan pa at ipanalo ang manok sa national candidate ayon sa dikta ng Malakanyang o partido.

Sa Pilipinas, “mapagpasyang nasa apat (4) na key players" ang isina-sa-alang-alang sa presidential election; Una, ang suporta ng simbahan. Pangalawa; ang suporta ng malalaking negosyo. Pangatlo; ang suporta ng PNP-AFP at Panghuli; ang suporta ng Estados Unidos. Kung may 3 ka dito, panalo kana. Ang malungkot na tanong, nasaan ang kilusan ng mamamayan at masang Pilipino sa apat?